HELLP-syndroom en andere vormen van preëclampsie
Informatie over HELLP-syndroom en andere vormen van
preëclampsie geselecteerd uit informatie materiaal van
Stichting HELLP-syndroom, aangevuld met informatie uit het
NtVG.
Laatste update augustus 2005
Wat betekent HELLP-syndroom en (pre-)eclampsie?
Indien tijdens de zwangerschap een verhoogde bloeddruk optreedt spreekt men van zwangerschaps-hogebloeddruk of zwangerschapshypertensie.
Indien deze zwangerschapshogebloeddruk gepaard gaat met eiwitverlies in de urine dan spreekt men van pre-eclampsie. Het eiwitverlies is een teken van een nierfunctiestoornis en dus is preëclampsie al ernstiger dan zwangerschapshogebloeddruk.
Als zwangerschapshogebloeddruk gepaard gaat met het optreden van stuipen (ten gevolge van een gestoorde doorbloeding van de hersenen) spreekt men van eclampsie. Een ernstige uitingsvorm.
Zwangerschapshogebloeddruk kan ook gepaard gaan met een verstoring van de bloedstolling en een verstoring van de normale functie van lever en nieren. In 1982 heeft Weinstein de combinatie van de drie symptomen uit het ziektebeeld de term HELLP-syndroom gegeven.
HELLP:Hemolysis (afbraak van rode bloedcellen).
Elevated Liver enzymes (verhoogde leverenzymen).
Low Platelets (verlaagd aantal bloedplaatjes).
Het geeft aan dat de rode bloedcellen zijn beschadigd, de leverfunctie is gestoord en er een tekort aan bloedplaatjes is, waardoor de bloedstolling wordt ontregeld. Het HELLP-syndroom is een van de ernstigste uitingsvormen van preëclampsie en kan levensbedreigend zijn voor moeder en kind!!
Alle bovengenoemde verschijnselen treden meestal op na de twintigste zwangerschapsweek en kunnen zowel geleidelijk als zeer acuut ontstaan tijdens de zwangerschap of bij de bevalling, maar ook in de eerste twee à drie dagen na de bevalling.
De symptomen van het HELLP-syndroom.
Symptomen die gepaard kunen gaan met pre-eclampsie zijn eiwit in de urine, hoge bloeddruk, vocht vasthouden en daardoor (soms extreem) gewichtstoename, bandgevoel (om hoofd/buik), misselijkheid/veel braken, concentratieproblemen, hoofdpijn/sterretjes zien/wazig zien/blindheid.
Klachten die kunnen optreden bij het HELLP-syndroom zijn hevige pijn in de bovenbuik of onder de borst, pijn in de bovenrug of tussen de schouderbladen, tintelingen (bv. in de vingers), vermoeidheid/grieperig gevoel.
De symptomen van pre-eclampsie kunnen samengaan met de symptomen van het HELLP-syndroom. Dit hoeft echter niet altijd.
Hoe wordt de ziekte door artsen, verloskundigen of gynaecologen herkend?
Artsen, verloskundigen of gynaecologen zullen de ziekte kunnen herkennen aan groeiachterstand bij de baby, eiwit in de urine, stijgende bloeddruk, bloedonderzoek (mn HELLP) en de symptomen welke door de patiënt zelf worden aangegeven.
De risicofactoren.
| chronische facoren | |
|---|---|
| Partner gerelateerde risicofactoren | |
| eerste zwangerschap, eerste vaderschap, tienerzwangerschap | |
| beperkte blootstelling aan sperma, donorinseminatie, eiceldonatie | |
| orale seks (risico vermindering) | |
| partner die eerder betrokken was bij (pre)eclamptiche zwangerschap | |
| Niet Partner gerelateerde risicofactoren | |
| preëclampsie in eerdere zwangerschap | |
| Leeftijd, tijd tussen zwangerschappen | |
| Familiegeschiedenis | |
| Onderliggende aandoeningen | |
| Hoge bloeddruk en nierziekten | |
| Overgewicht, insuline resistentie (oa bij PCO), laag geboortegewicht | |
| Suikerziekte (type I), zwangerschapssuikerziekte | |
| Eiwit problemen (proteïne C resistentie, proteïne S tekort) | |
| Antifosfolipide antilichamen | |
| Homocysteïnemie (stofwisselingsziekte) | |
| Sikkelcel ziekte | |
| Factoren van buiten af | |
| roken | |
| stress | |
| DES dochter | |
| Factoren tijdens de zwangerschap | |
| Meerlingen | |
| Aangeboren afwijkingen kind | |
| Hydrops foetalis (ophoping van vocht in lichaamsholten kind) | |
| Chromosoom afwijkingen (o.a Down syndroom) | |
| Mola | |
| Urineweginfecties | |
Hoe ernstig is de ziekte en wat is er aan te doen?
Hoe later in de zwangerschap het HELLP-syndroom zich ontwikkelt, hoe gunstiger zijn de vooruitzichten. De enige echte remedie tegen deze ziekte is het tot een einde brengen van de zwangerschap. De oorzaak wordt dan weggenomen: de placenta en dus ook de baby!!
Ná de 26e week van de zwangerschap (als de baby levensvatbaar is) is een keizersnede of het natuurlijk opwekken van de bevalling een mogelijkheid.
Voor de 26e week zijn de kansen om de baby te redden erg klein.
Omdat de ziekte nog niet zo goed onder controle gehouden kan worden en er dus gevaar kan optreden voor moeder en kind bepalen de conditie van moeder en kind uiteindelijk het beleid. Want door de afweer die de moeder tegen de placenta maakt, komen er afvalstoffen in het bloed van de moeder terecht. Zij zorgen ervoor dat de bloedplaatjes gaan samenklonteren en de bloedvaten dichtslibben. Het gevolg is een verhoging van de bloeddruk. Dit proces vindt ook in de placenta plaats, waardoor de baby minder zuurstof en voedsel krijgt. Er ontstaat een groei-achterstand. De baby kan zelfs overlijden. In extreme gevallen, als ook de bloedvaten in de hersenen dichtslibben en er een coma ontstaat, kan de ziekte fataal zijn voor de moeder. Een moeilijke beslissing kan soms genomen moeten worden ten koste van de baby.
Ook kan het HELLP-syndroom tijdens of na de geboorte van het kind ontstaan. Men probeert dan verergering en complicaties snel op te merken en te voorkomen. De bron (placenta) is immers al niet meer bij de moeder aanwezig. Tot 72 uur na de bevalling blijft er een risico.
Als door het HELLP-syndroom de zwangerschap voortijdig moet worden beëindigd en er geen levensvatbaar kind geboren wordt, kan het aangaan van een volgende zwangerschap heel moeilijk zijn. Sommigen besluiten dan ook dit risico niet weer te willen nemen en zullen dan uiteindelijk `ongewild kinderloos` blijven. Naast het enorme verdriet van een levenloze baby heeft men dan ook nog het verdriet van het ongewild kinderloos zijn.
In principe herstelt een vrouw van vormen van zwangerschapshogebloeddruk en dus ook van het HELLP-syndroom volledig. Het zijn immers zwangerschapscomplicaties. Bij een zeer gering aantal vrouwen is er sprake van permanente schade, met name schade aan het centraal zenuwstelsel (hersenbeschadiging) of aan de nier.
Behandeling van alle vormen van (pre-)eclampsie.
Er zijn gynaecologen gespecialiseerd in behandeling van (pre-)eclampsie en het HELLP-syndroom.
Meer informatie?
Bij de Stichting HELLP-syndroom kun je terecht voor meer informatie, bestellen van brochures en voor lotgenotencontact.
De Stichting is opgericht in 1994 met als doel het geven van informatie aan getroffenen, partners en andere betrokkenen, organiseren van lotgenotencontact, zorgdragen voor een betere bekendheid van preëclampsie , HELLP-syndroom etc.
Adres : Stichting HELLP-syndroom
Verwijzingen HELLP syndroom en pre-eclampsie
