Standpunt
Freya vindt dat in de toekomst de fertiliteitszorg in Nederland zodanig moet worden ingericht dat behandeling in het buitenland niet meer nodig is. Daarnaast vindt Freya het belangrijk dat mensen weloverwogen keuzes kunnen maken, voordat ze overgaan tot behandelen in het buitenland en dat ze zich bewust zijn van risico’s, kansen, consequenties en kosten (en in hoeverre deze kosten worden vergoed).
Achtergrond
Vóór toepassing van nieuwe behandelmethoden willen Nederlandse artsen dat de effectiviteit en veiligheid wetenschappelijk bewezen zijn. Veiligheid voor moeder en (toekomstig) kind staat voorop en omdat we een solidair ziektekostenstelsel hebben, moet een behandeling ook doelmatig zijn. Dat wil zeggen dat de kosten acceptabel moeten zijn in verhouding tot de kans op succes.
In andere landen worden nieuwe mogelijkheden sneller geïntroduceerd, er wordt anders tegen de zorg aangekeken, het zorgsysteem is anders en/of commerciële motieven zijn leidend. Patiënten krijgen hierdoor soms de indruk dat de fertiliteitszorg in Nederland achterloopt.
De tarieven in het buitenland zijn hoger en de kliniek hoeft geen rekening te houden met een budget, zoals bij klinieken in Nederland. Voor (experimentele) extra’s, ook wel add-ons genoemd, wordt ook extra in rekening gebracht, dit moet de patiënt zelf betalen. In Nederland worden add-ons op dit moment niet aangeboden.
Het beleid voor behandelingen in het buitenland verschilt per zorgverzekeraar en is voor de patiënt vaak onduidelijk. Voor behandeling in het buitenland is vergoeding vanuit de basisverzekering in principe alleen mogelijk voor behandelmethoden die in Nederland regulier worden toegepast.
Daarnaast is er in Nederland gebrek aan eiceldonoren. Hierdoor blijft voor patiënten vaak geen andere mogelijkheid over om hun kinderwens in vervulling te laten gaan, dan naar het buitenland voor eiceldonatie. In sommige landen is donatie anoniem, wat op gespannen voet staat met de Nederlandse wetgeving.
Freya vindt het belangrijk dat
- artsen duidelijk en eerlijk communiceren over de redenen waarom een bepaalde behandeling in Nederland niet wordt toegepast en of deze bij de betreffende patiënt van meerwaarde zou kunnen zijn
- er ruimere mogelijkheden komen om nieuwe behandelmethoden te introduceren, eventueel in studieverband
- dat er goede informatie beschikbaar is over de effectiviteit van add-ons in de Nederlandse praktijk
- het aantal eiceldonoren in Nederland toeneemt
- er goede informatie beschikbaar is over de voor- en nadelen en consequenties van anonieme versus niet-anonieme donatie
- patiënten de ruimte krijgen om alle mogelijkheden om hun kinderwens in vervulling te laten gaan te onderzoeken
- Nederlandse patiënten in eigen land goede zorg krijgen en uitwijken naar het buitenland alleen nog in uitzonderlijke gevallen nodig is.
Actie
Freya geeft objectieve informatie over behandelen in het buitenland en volgt de ontwikkelingen op medisch, ethisch, juridisch en maatschappelijk gebied in binnen- en buitenland.
Freya spant zich in om een beter overzicht te krijgen over de werkzaamheid van add-ons.
Freya zoekt samenwerking met relevante partijen om meer aandacht te genereren voor de werving van eiceldonoren.
Dit standpunt is geactualiseerd op 17 juni 2023
