Een beetje lief voor jezelf

Vruchtbaarheidsproblemen hebben een grote impact. Toch kiezen veel mensen er (soms onbewust) voor om door te gaan alsof er niets aan de hand is. Goed voor jezelf zorgen is altijd belangrijk, maar zeker als je te maken hebt met vruchtbaarheidsproblemen. ‘Mijn hele leven stond in het teken van die ene wens’, vertelt Ellen. ‘Totdat ik besloot het echt anders te gaan doen.’

Je kunt vandaag de dag geen tijdschrift openslaan of het gaat over ‘goed voor jezelf zorgen’. Dat is waarschijnlijk niet voor niks: in ons hectische leven met volle agenda’s, sociale contacten en andere prikkels zijn we een beetje verleerd om goed naar onszelf te luisteren. Onze aandacht is veel naar buiten en wat minder naar binnen gericht. Het is makkelijk om jezelf voorbij te lopen en door te gaan op de automatische piloot. Zonder stil te staan bij wat er allemaal gebeurt in je leven. ‘Afgelopen jaar heeft Freya onderzoek gedaan naar de impact van vruchtbaarheidsproblemen’, vertelt Freya-voorzitter Aletta van Tent. ‘Daar bleek maar weer eens uit hoe groot die impact is en hoe mensen er mee kunnen worstelen. Freya vindt het belangrijk dat mensen zich daar bewust van zijn en misschien beter voor zichzelf durven zorgen.’

We vinden vaak dat we sterk moeten zijn, willen niemand tot last zijn en ervaren de druk van leeftijd of sociale verwachtingen. Dit heeft weerslag op het contact met vrienden en familie, in een relatie en soms ook op het werk: het kost je meer energie of levert spanning op. Eigenlijk ontstaat dat, omdat we ons naar buiten toe anders voordoen dan hoe we ons vanbinnen voelen. Want je voelt je helemaal niet sterk!

De relatie met jezelf komt door vruchtbaarheidsproblemen meestal flink onder druk te staan: je verliest het vertrouwen in jezelf, bent misschien boos op je lichaam en vraagt je af wat je toch verkeerd doet. Je hoofd draait overuren op zoek naar oorzaken en oplossingen. Naarmate de tijd verstrijkt merk je dat het steeds moeilijker vol te houden is. Je kunt last krijgen van spanning, onrust, slapeloosheid, depressieve gevoelens of merkt dat je niet meer kunt genieten. Goed voor jezelf leren zorgen, is daarom heel belangrijk.

Makkelijk gezegd

‘Mijn hele leven stond in het teken van die ene grote wens’, vertelt Ellen over de periode dat zij en haar man probeerden zwanger te worden. ‘Ik vond het moeilijk om nog te genieten van leuke dingen. Alles waar ik plezier in had en al mijn andere dromen, stonden in de schaduw van mijn nog onvervulde kinderwens. Een verre reis plannen… zul je net zien dat ik dan juist zwanger ben. Om vervolgens tijdens de veilige Europese citytrip te struikelen over de kinderwagens… Een wijntje drinken? Doe maar niet. Een uurtje yoga in de week gunde ik mezelf nog net, omdat het lekker was om te ontstressen van mijn werk. Maar de yoga-opleiding die ik eigenlijk wel wilde volgen stelde ik uit, want wat als …. ’

Eenmaal in het ziekenhuis werd het thema nog groter. ‘Ik kon niet meer echt genieten van het leven, maar durfde vanwege het traject waar we in zaten in eerste instantie ook geen stappen te zetten om die negatieve spiraal te doorbreken.’ Yoga maakte voor haar het verschil. ‘Ik ging toch die yoga-opleiding doen en kwam zo – via mijn lichaam en de verstilling van mijn gedachten – meer in verbinding met mezelf. Ik leerde onderscheid te maken in dat wat ik wel en wat ik niet kon beïnvloeden. Dat we met vruchtbaarheidsproblemen te maken hadden, moest ik leren accepteren. Maar de mate waarin ze mijn levensgeluk bepaalden, daar had ik zelf wel degelijk invloed op.’ Haar yogaleraar gaf haar mooie inzichten. ‘Op een dag zei hij: zorg voor jezelf, zoals je voor je kindje zou zorgen. Dat vond ik zo mooi. Het is niet vanzelfsprekend om goed voor jezelf te zorgen in onze maatschappij. Het is nog steeds niet altijd gemakkelijk, maar ik word er steeds beter in!’ Ellen en haar man besloten om de behandelingen in het ziekenhuis na de eerste IVF-poging te stoppen, omdat ze zich er niet langer goed bij voelden. ‘Het was een keuze vanuit vertrouwen in plaats van angst. Er kwam ruimte voor andere dingen. Ik zei ook mijn baan op en besloot mijn hart te volgen.’ Inmiddels wonen Ellen en haar man in Spanje en is ze yogadocent en coach.

Pas op de plaats

Of stress een nadelige invloed heeft op het zwanger worden, blijft een punt van discussie. Sommige onderzoekers zeggen van wel, anderen zeggen juist dat stress geen effect heeft. Aletta: ‘Het is niet zo dat je vanzelf zwanger wordt als je beter in je vel zit. Maar het is wel duidelijk dat er vanuit de medische hoek ook meer aandacht komt voor de sociale en psychische aspecten van onvruchtbaarheid en ongewenste kinderloosheid’, zegt Aletta. ‘Het is gewoon verstandig om bezig te zijn met wat goed voor je is.’
Hoe geef je dat in de praktijk vorm? ‘Af en toe pas op de plaats maken, kijken naar wat er met je gebeurt’, zegt Aletta. Zorg voor ‘eilandjes van rust’ en voel bewust wat je nodig hebt. Zorgen voor jezelf en je partner is vaak het enige wat je écht zelf in de hand hebt. Enerzijds is het belangrijk om de relatie met jezelf te herstellen, door de emoties die je ervaart te verwerken. Daarnaast is het belangrijk om ruimte te maken voor de dingen die jou blij maken: een fijne hobby waarin je even alles kan vergeten, een yoga- of meditatiecursus, gaan dansen of wandelen in het bos. Het kan helpen om de zware lading die je (nog) onvervulde kinderwens heeft te verlichten en ook om te blijven zien wat er allemaal voor moois in je leven aanwezig is.

Jaarthema Freya

‘Zorg voor jezelf’ is in 2018 het jaarthema van Freya. Op allerlei manieren besteedt Freya aandacht aan het onderwerp. In de week van vruchtbaarheid eind vorig jaar (6 tot 12 november) trapte Freya al af met een bijzondere online Challenge.  Deelnemers ontvingen zeven dagen lang inspiratie, tips en opdrachten rondom het thema ‘Lief zijn voor jezelf’. Die aandacht voor jezelf werpt z’n vruchten af. ‘Ik heb me afgelopen week beter gevoeld dan tijden …’, aldus één van de deelneemsters.

Enkele persoonlijke ervaringen

‘Ik had beter voor mijn koppie kunnen zorgen’

Karlijn: ‘Ik vond dat ik heel goed bezig was. Tijdens de behandelingen heb ik gezond en gevarieerd gegeten, netjes vitamines geslikt, extra vitamine E voor de doorbloeding genomen en voldoende lichaamsbeweging gehad. Ik ben onder behandeling geweest bij een acupuncturist, gespecialiseerd in IVF, al was het maar voor de ontspanning. Mijn man heeft in deze periode ook extra aandacht gegeven aan een gezonde levensstijl, met vitamine en zonder alcohol of roken.

Natuurlijk heb je tijdens de periodes van de behandeling de zeurende buikpijn en de kleine lichamelijke ongemakjes. Maar vooral de puncties zal ik nooit meer vergeten! Onbeschrijflijke pijn op een plek die juist symbool staat voor genot…

Momenteel zijn wij weer in behandeling. De eerste terugplaatsing in niet gelukt. En het is net alsof de emoties rondom de menstruaties, de hormoonbehandelingen en puncties nu ineens loskomen. Eerder heb ik daar de tijd niet voor genomen; ik vloog van de ene beleving door naar de volgende, zonder even stil te staan om te kijken wat er nu met mij en mijn lijf gebeurde. Lichamelijk heb ik goed voor mezelf gezorgd. Nu pas blijkt dat ik beter voor mijn koppie had kunnen zorgen, even de tijd had moeten nemen om dat wat ik meegemaakt heb te benoemen tot wat het was: een traumatische ervaring!’

‘Na de maagverkleining heb ik geen keus meer’

Claudia: ‘Vorig jaar heb ik een operatie ondergaan voor een maagverkleining, speciaal voor onze kinderwens. In de fertiliteitskliniek waar wij in behandeling waren kreeg ik een paar jaar geleden te horen dat ik te dik was. Ik had een BMI van 38 en ik moest een BMI hebben van 35. Kom maar terug als je afgevallen bent. Boem! Dat was het dan, deur dicht. Vier lange jaren heb ik gelijnd, gesport, gebootkampt en viel niets af. Door de stress kwam ik juist aan. En toen kwamen we op het punt dat ik besloot een maagverkleining te laten doen.

Inmiddels ben ik 53 kilo afgevallen en heb ik een BMI van 27. Als het gaat over goed voor jezelf zorgen, heb ik eigenlijk geen keus meer. Doe ik het niet, dan ben ik de volgende dag moe en ziek. En dat is het absoluut niet waard. Ik slik speciale vitaminetabletten. Deze tabletten werden aanbevolen door de kliniek. Ik eet zoveel mogelijk eiwitten om lichamelijk sterk te zijn en te blijven. Ik volg alle adviezen op om klaar te zijn voor behandeling bij de fertiliteitskliniek, om krachtig te zijn voor ons toekomstige kindje.’

‘Rustperiode om tijd te nemen voor elkaar’

Rosanne: ‘Na een vroege miskraam kreeg ik problemen met mijn schildklier. Deze werkte te traag, maar met homeopathische middelen en voetreflexbehandelingen is dat nu weer onder controle. Een halfjaar na de miskraam kwamen we erachter dat mijn man verminderd vruchtbaar is en belandden we in de medische molen. We kregen IUI-behandelingen en hoewel het medisch gezien meeviel, was het psychisch en voor onze relatie wel heel zwaar. We hebben daarom bewust ‘rustperiodes’ ingelast om tijd te nemen voor elkaar. Dan gingen we samen wandelen en zetten we heel bewust alle beeldschermen uit. Ook planden we af en toe een nachtje samen weg.

Zelf ben ik naar een fysiotherapeut geweest en naar een haptonoom om beter met alle emoties om te kunnen gaan en beter te kunnen ontspannen. Het is lastig om goed voor jezelf te zorgen. Omdat je kinderwens zo groot is, wil je het liefst altijd maar doorgaan. Op een gegeven moment ging ik echt over mijn grenzen heen en moest ik gas terugnemen. Ik loop nu bij iemand die ‘bio resonantie’ toepast en slik daarvoor ook tabletten die lichaam en geest beter in balans brengen. Ik merk dat ik weer energie heb om door te gaan. Hopelijk helpt dit om onze droom werkelijkheid te laten worden.’

Door: Cindy Cloïn

Deze bijdrage is eerder verschenen in het Freya Magazine.