Medische fouten tijdens het fertiliteitstraject. Je moet er niet aan denken! Toch kunnen er dingen misgaan, spijtig genoeg ook binnen de fertiliteitszorg. De zorg in Nederland is van hoog niveau. Desondanks gaan soms dingen mis die voorkomen kunnen worden. Het aantal fouten mag dan procentueel niet groot zijn, maar elke fout is er één te veel. Het kan en moet beter. Freya dringt bij de professionals aan op strikte naleving van de protocollen voor het fertiliteitslaboratorium.
Fouten melden
Fertiliteitsklinieken hebben de plicht om fouten binnen de zorg te melden. De geleden schade voor de patiënt bepaalt de soort foutmelding. Fouten en (ernstige) bijwerkingen tijdens de behandeling worden gemeld bij TRIP. Ook congenitale afwijkingen bij het kind na gebruik van een donor worden bijgehouden.
Bij ernstige schade voor de patiënt moet ook het IGJ worden geïnformeerd, in andere gevallen (geen/minder ernstige schade voor de patiënt) blijft de schademelding bij TRIP.
Wanneer is er sprake van ‘ernst’?
IGJ: de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd is de onafhankelijk toezichthouder in de Nederlandse gezondheids- en jeugdzorg. Deze instantie maakt deel uit van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
TRIP: een afkorting voor “Transfusie- en Transplantatiereacties in Patiënten“ en dit is het landelijk hemo‐ en weefselvigilantie bureau. De kerntaken van TRIP zijn het registreren, analyseren en rapporteren van ingezonden meldingen over reacties en incidenten bij de toepassing van bloedproducten, humane cellen of weefsels. Het Ministerie van VWS heeft in overleg met IGJ aan TRIP gevraagd om zorg te dragen voor de verwerking en analyse van deze meldingen.Zowel IGJ als TRIP beoordelen de binnengekomen medische fouten en hangen hier in hun rapporten een classificatie aan (ernstig/niet ernstig). De classificaties zijn door de EU opgesteld. Het doel van het melden van fouten is het verhogen van de patiëntveiligheid en kwaliteit. In Nederland heerst in toenemende mate een cultuur waarin fouten in de zorg worden gemeld. Freya juicht dit toe; deze transparantie draagt bij aan nog betere zorg waarbij geleerd kan worden van fouten van anderen.
De fertiliteitszorg in Nederland is van hoog niveau en de foutmarges liggen laag. Dit is terug te lezen in de jaarlijkse rapporten van TRIP.
Fouten binnen de fertiliteitszorg kunnen voor de betrokken patiënten echter vérstrekkende gevolgen hebben. Freya vindt dan ook dat alle medisch professionals prioriteit moeten geven aan het verbeteren van de zorg. Strikte naleving van de protocollen is hiervoor onontbeerlijk. Net als implementatie van heldere verbeterplannen in geval er fouten zijn geconstateerd.
Vertrouwen
Wanneer je bent aangewezen op vruchtbaarheidsbehandelingen, dan moet je volledig vertrouwen op de kennis en kunde van de medewerkers van de kliniek waar je onder behandeling bent. Waar mensen werken, maken mensen fouten. Daarom loopt élke patiënt bij élke behandeling in de zorg een risico. Zoals gezegd is het totaal aantal fouten niet groot ten opzichte van het totaal aantal behandelingen, maar je zult maar net die ene zijn. Wees daarom zelf alert en voel je vrij om vragen te stellen in de kliniek!
Wat doet Freya met de TRIP rapporten?
Freya neemt kennis van de rapporten van TRIP. Wij vinden een open overlegcultuur belangrijk. Hierdoor kunnen klinieken en medisch specialisten van elkaar leren. Freya staat met de betrokken beroepsgroepen en de Nederlandse IVF-klinieken in contact. Tijdens deze gesprekken komen veiligheid, betrouwbaarheid en verbeterpunten aan de orde.
Wat kun je als patiënt zelf doen?
Natuurlijk is medische veiligheid primair de verantwoordelijkheid van het behandelteam. Er zijn fouten waar je als patiënt geen enkele invloed op hebt. Denk bijvoorbeeld aan het per ongeluk laten vallen van eicellen of zaadcellen. Toch kan het goed zijn om ook zelf kritisch te zijn en extra zekerheden in te bouwen. We geven enkele tips:
- Sta erop dat in het ziekenhuis bij iedere overdracht van lichaamscellen (sperma, eicellen, embryo’s) de naam en geboortedatum van jou en/of jouw partner wordt gecontroleerd.
- Heb je vragen of twijfels tijdens jouw behandeltraject? Stel ze direct en vraag zo nodig om verdere verduidelijking als je iets niet helemaal snapt.
