Veelgestelde vragen

Lidmaatschap

Hoe kan ik lid worden van Freya en wat houdt het lidmaatschap in?
Lid worden van Freya kan via de website. Als je abonnee-lid wordt ontvang je 4x per jaar het Freya Magazine, maak je gratis gebruik van onze vragenpanels en krijg je korting op de toegangsprijs van onze bijeenkomsten. Ook zetten wij jouw bijdrage in om de belangen te behartigen van mensen met vruchtbaarheidsproblemen. Hoe groter de groep mensen die we vertegenwoordigen, des te krachtiger onze stem. 

Het is ook mogelijk Freya te steunen als donateur of met een gift. Freya heeft de ANBI-status, dus giften zijn aftrekbaar van de belasting. Hiervoor gelden bepaalde voorwaarden die je kunt vinden op de website van de belastingdienst.

Hoe geef ik een wijziging door?
Als je lid wordt ontvang je na verwerking van de aanmelding inloggegevens voor de ledenadministratie. Hiermee kun je zelf de gegevens wijzigen. 

Je kunt ook een e-mail sturen naar leden@freya.nl.

Wordt het lidmaatschap van Freya vergoed door de zorgverzekeraar?
Sommige zorgverzekeraars vergoeden het lidmaatschap: ”Vergoeding van de kosten ter verkrijging van het lidmaatschap van een voor verzekerde als patiënt van nut zijnde specifieke patiëntenbelangenvereniging”. 

Er zijn verzekeraars die als voorwaarde hanteren dat de patiëntenvereniging lid moet zijn van de Patiëntenfederatie. Freya is hier geen lid van. In dat geval kun je aangeven dat het Fonds PGO de vereniging jaarlijks een subsidie verstrekt. Het Fonds PGO is ingesteld door de Minister van VWS en financiert patiënten- en gehandicaptenorganisaties. Om een subsidie te krijgen dient een weldoordacht werkplan met bijbehorende begroting te worden ingediend en uiteraard een verantwoording van de subsidiegelden achteraf. Dit geeft een goede garantie op kwaliteit en betrouwbaarheid van de vereniging! Let wel: er is geen garantie op vergoeding van het lidmaatschap. Verzekeraars kunnen hun eigen – soms strikte – voorwaarden hanteren.

Ik wil het lidmaatschap van Freya opzeggen. Geldt er een opzegtermijn?
Een lidmaatschap loopt een jaar en wordt elk jaar automatisch verlengd, tenzij je dit 4 weken voor het aflopen van de betaaltermijn opzegt. Bij niet tijdige opzegging ben je het lidmaatschapsgeld voor het nieuwe jaar verschuldigd. 

Voor het opzeggen en verlengen van lidmaatschappen bij verenigingen gelden de regels van het verenigingsrecht. Dat wil zeggen dat de nieuwe (snellere) opzeggingsregels zoals die gelden voor abonnementen bij bedrijven hier niet van toepassing zijn.

Opzeggen kan per e-mail aan leden@freya.nl.

Lotgenotencontact en psychosociale ondersteuning

Hoe kom ik in contact met lotgenoten?
Als je te maken hebt met vruchtbaarheidsproblemen en onvervulde kinderwens kan dit een grote invloed hebben op je hele leven. Het is niet gek als het je soms te veel wordt of je niet meer weet hoe nu verder. 

Praten met lotgenoten kan dan heel fijn zijn. Bij niemand vind je meer herkenning en begrip! Op onze website vind je een overzicht van alle manieren waarop je met lotgenoten in contact kunt komen. In onze agenda vind je bijeenkomsten en workshops waar je ook lotgenoten kunt ontmoeten.

Waar vind ik therapeuten op het gebied van ongewenste kinderloosheid?
Praten met je partner, je omgeving of lotgenoten kan verlichting geven, maar er kunnen ook momenten zijn dat dat niet genoeg is. Dat je professionele hulp nodig hebt om alles op een rijtje te zetten, om keuzes te maken en om verdriet en teleurstelling te verwerken. 

Naast ondersteuning vanuit het ziekenhuis (bijvoorbeeld in de vorm van maatschappelijk werk) wijst Freya je graag de weg naar therapeuten/hulpverleners die ervaring hebben met het bieden van psychosociale ondersteuning bij ongewenste kinderloosheid.

Intra-Uteriene Inseminatie (IUI)

Waar kan ik terecht voor IUI?
IUI staat voor intra-uteriene inseminatie. Bij deze behandeling wordt ‘opgewerkt’ zaad vlak voor ovulatie hoog in de baarmoeder gebracht. In onze monitor Fertiliteitszorg kun je alle ziekenhuizen opzoeken waar je terecht kunt voor IUI. 

Voor meer informatie over de behandeling zelf kun je hier verder lezen.

Ook als je gebruik maakt van donorzaad kun je in de monitor opzoeken welke ziekenhuizen deze behandeling aanbieden. Kies onder Zoek per behandeling voor IUI of KID.

Met welke kosten moet ik rekening houden bij IUI?
IUI wordt vergoed vanuit het basispakket wanneer je jonger bent dan 43 jaar en de behandeling medisch noodzakelijk, doelmatig en goed onderbouwd is. In de aanvullende verzekering worden geen extra IUI-behandelingen vergoed.
Of IUI nog noodzakelijk, doelmatig en goed onderbouwd is wordt beoordeeld door de behandelend fertiliteitsarts. Deze zal om deze reden om de paar pogingen (meestal 3 of 6) een evaluatiemoment inlassen. 

Er geldt geen eigen bijdrage voor IUI. Wel moet je het eigen risico betalen. Houd hier rekening mee met je keuze van je eigen risico.
Vraag voor je met een behandeling begint je zorgverzekeraar altijd naar eventuele voorwaarden.

Als er sprake is van inseminatie met donorzaad, betaal je zelf de kosten van het sperma.

Ik krijg na de inseminatie een gemeenschapsverbod. Hoe groot is de kans op een meerling?
Hoe groot de kans is dat je zwanger raakt van een meerling is moeilijk in te schatten. In Nederland zijn de artsen zeer voorzichtig en wordt er alles aan gedaan om meerlingzwangerschappen te voorkomen. Dit omdat deze zwangerschappen vaak gepaard gaan met complicaties. 

Vroeggeboorte en een laag geboortegewicht zijn de belangrijkste oorzaken van de verhoogde ziekte- en sterftekans bij tweelingzwangerschappen. Zo weegt 8% van de tweelingen minder dan 1500 gram bij de geboorte, van de drielingen is dat 30% en van de vierlingen maar liefst 55%.
Bij 1 op de 3 kinderen van een tweeling die geboren is na een vruchtbaarheidsbehandeling ontstaan problemen na de geboorte, zoals ademhalingsmoeilijkheden, hersenbeschadiging, infectie, oogafwijkingen en darmproblemen. Bij eenlingen gebeurt dit bij 1 op de 10 kinderen.

Gezien de risico’s die aan een meerlingzwangerschap verbonden zijn is het advies om niet onbeschermd te vrijen zeker verstandig.

Vruchtbaarheidsproblemen bij de man

Welke behandelmogelijkheden zijn er bij verminderde zaadkwaliteit?
Mannelijke sub- of infertiliteit kan vele oorzaken hebben. Vaak is de kwaliteit (beweeglijkheid en vorm) van de zaadcellen niet optimaal, waardoor de eicel niet op tijd wordt bereikt. Een slechte zaadkwaliteit is meestal te wijten aan een stoornis in de spermaproductie. Een oorzaak voor een dergelijke stoornis wordt vaak niet duidelijk. Ook kan de kwantiteit (het aantal aanwezige goede
zaadcellen) te wensen overlaten.
In de brochure vruchtbaarheidsproblemen bij de man vind je uitgebreide informatie. 

Als er problemen zijn met het zaad zijn -afhankelijk van de hoeveelheid beweeglijke zaadcellen- de volgende behandelingen mogelijk: IUI, IVF, ICSI of KID.

Bij ejaculatiestoornissen of bij geblokkeerde of afwezige zaadleiders kan soms toch zaad worden verkregen door middel van de MESA-, PESA-, of TESE-behandeling. Bij MESA en PESA wordt het sperma uit de bijbal gehaald door middel van een microchirurgische operatie of een punctie. TESE is een variant op MESA, maar in dit geval worden de zaadcellen uit de testikels gehaald. Dit gebeurt dan omdat er geen zaadcellen in de zaadleiders gevonden zijn of de zaadleiders ontbreken.

Mocht het verkrijgen van zaad niet mogelijk zijn dan ben je aangewezen op KID. Meer hierover lees je in onze Brochure KID Kunstmatige inseminatie met donorzaad.

Waar kan ik terecht voor MESA/PESA of TESE?
In onze monitor Fertiliteitszorg kun je de ziekenhuizen opzoeken waar deze behandelingen worden uitgevoerd. Maak bij behandeling de keuze voor MESA, PESA of TESE.

KID (kunstmatige inseminatie met donorzaad)

Waar vind ik informatie over KID?
Bij mannelijke onvruchtbaarheid kan de kinderwens soms toch vervuld worden door gebruik te maken van kunstmatige inseminatie met donorsperma (KID), ofwel sperma van een andere man. Voor alleenstaande vrouwen en lesbische vrouwen is dit dé manier om hun kinderwens te verwezenlijken. 

Als je zelf een spermadonor hebt, kun je terecht bij een groot aantal klinieken waar KID mogelijk is.

Heb je zelf geen donor, dan kun je contact opnemen met een van de spermabanken in Nederland. Hou er rekening mee dat er -vanwege een tekort aan spermadonoren- lange wachtlijsten zijn. Op de website kun je de actuele wachttijden per kliniek vinden.

Een andere optie is om buitenlands donorsperma te gebruiken. Er zijn ziekenhuizen waar KID met zaad van buitenlandse spermadonoren mogelijk is. Het donorsperma moet je meestal zelf bestellen. Dit kan onder andere bij Cryos Denemarken of de European Sperm Bank.

Alleenstaanden wijzen wij graag op het bestaan van bam-mam, een vereniging voor alleenstaande vrouwen met een kinderwens.
Voor lesbische- en homostellen is er het platform
Meer dan Gewenst.

Met welke kosten moet ik rekening houden bij KID?
KID wordt vergoed vanuit de basisverzekering wanneer je jonger dan 43 jaar bent. Er geldt ook geen eigen bijdrage. Wel moet je het eigen risico betalen. Houd hier rekening mee met je keuze van je eigen risico. 

De aanschaf van donorzaad is voor eigen rekening, dit wordt niet vergoed door de verzekering.

Als er sprake is van eerdere behandelingen (IVF/ICSI) moet je samen met je behandelaar schriftelijk toestemming vragen bij de verzekeraar en aangeven waarom er nu medische indicatie is om weer IUI-D behandelingen te doen.

Hoe kan ik het beste zelfinsemineren?

De meest eenvoudige manier van zelfinseminatie is wat sperma opzuigen in een rietje, bijvoorbeeld met behulp van een injectiespuit zonder naald; het rietje zo diep mogelijk in de vagina brengen en het sperma eruit spuiten. In plaats van een rietje kan een flexibel slangetje worden gebruikt; dit heeft als nadeel dat het moeilijker te ‘sturen’ is bij het inbrengen in de vagina.

Het verdient aanbeveling na een dergelijke inseminatie korte tijd te blijven liggen; een kwartiertje is voldoende om er zeker van te zijn dat veel spermacellen zijn doorgedrongen tot de eileider.
Een andere manier van zelfinseminatie is met gebruikmaking van een inseminatiecupje, dat is gemaakt van hard plastic. Er zit een slangetje aan met daarop een klemmetje. Op het einde van het slangetje past een dopje of een injectiespuit zonder naald. Het cupje zelf past op de baarmoedermond. Sommige vrouwen voelen zich onzeker bij inseminatie met een spuitje en vragen zich af of het zaad wel bij de baarmoedermond komt. In dat geval kan een cupje worden toegepast, hoewel er geen bewijs is van een betere werkzaamheid van het cupje.

Een eicel blijft (volgens de literatuur) maximaal 12 tot 24 uur in leven (bevruchtbaar), eerder 12 dan 24. Timing van de inseminatie is dus kritiek (idealiter kort voor de eisprong (ovulatie).
Na de eisprong stijgt de temperatuur ongeveer een 0.5° Celsius en blijft dan op die hoogte tot het eind van de cyclus. Dit kun je als extra controle uitvoeren. 1 à 2 dagen voor de ovulatie stijgt het LH hetgeen je met ovulatietesten aantoont. Vuistregel is insemineren binnen 32 tot 36 uur na de LH piek. Het lijkt dus logisch om te insemineren op meerdere dagen om te kansen te optimaliseren (mits het zaad van voldoende kwaliteit is).

Meer informatie over zelfinseminatie kun je hier vinden.

IVF en ICSI

Waar vind ik informatie over IVF/ICSI-behandelingen?
IVF is een vruchtbaarheidsbehandeling waarbij de bevruchting buiten het lichaam plaatsvindt. IVF is de afkorting voor In Vitro Fertilisatie, wat ´bevruchting in glas´ betekent. Een IVF-behandeling start met hormoonstimulatie om meerdere eicellen tegelijkertijd tot rijping te brengen. Als de eicellen voldoende gerijpt zijn, worden ze met een holle naald uit de follikels gezogen. Dit heet de follikelpunctie. De eicellen worden vervolgens in het laboratorium samengebracht met sperma in een glazen bakje. 

ICSI is een bijzondere vorm van IVF. Bij ICSI, dat staat voor Intra Cytoplasmatische Sperma Injectie, wordt er voor elke eicel slechts één zaadcel gebruikt. Net als bij IVF worden er via hormoonstimulatie bij de vrouw meerdere eitjes tot rijping gebracht. De zaadcel wordt vervolgens rechtstreeks geïnjecteerd in het plasma van de eicel(len). Als er een bevruchting plaatsvindt, worden er net als bij IVF na een paar dagen één of twee embryo’s teruggeplaatst.

In de brochures op onze website worden de IVF-behandeling en ICSI-behandeling uitgebreid omschreven.

Welke leeftijdsgrenzen gelden er in Nederland voor IVF/ICSI?
De meeste klinieken in Nederland accepteren vrouwen tot een leeftijd van 42 of 43 jaar. Er zijn enkele klinieken waar vrouwen terecht kunnen tot 45 jaar (tot en met 44 jaar) voor een IVF-behandeling. 

Belangrijk om te weten is dat deze behandelingen vergoed worden tot en met 42 jaar!

Een uitzondering wordt gemaakt voor eicellen die voor je 42e zijn geoogst. Embryo’s mogen in dit geval teruggeplaatst worden tot het 50e jaar. De grens van 50 jaar geldt ook voor een behandeling met donoreicellen.

Terugplaatsingen van embryo’s -als deze zijn ontstaan uit een verzekerde behandeling die is ingezet toen de vrouw nog 42 jaar was- worden vergoed, ook na het bereiken van de 43-jarige leeftijd, tenzij er sprake is geweest van een doorgaande zwangerschap uit één van deze behandelingen.

Ik ben al wat ouder en wil graag zwanger worden. Wat zijn de mogelijkheden?
Na je 35ste neemt de kwaliteit van je eigen eicellen snel af. Hoe ouder je bent, hoe moeilijker het wordt om nog met je eigen eicellen zwanger te worden. Als je zwanger wilt worden op latere leeftijd vind je op onze website meer informatie. 

Als zwanger worden met eigen eicellen niet meer lukt, is eiceldonatie een mogelijkheid om te onderzoeken.

Ik wil graag de overgebleven medicatie van mijn IVF/ICSI-behandeling weggeven of verkopen. Kan dat?
Het is mooi dat je de overgebleven medicijnen aan iemand anders zou willen geven of verkopen. Freya is hier echter geen voorstander van en kan hier helaas geen rol in spelen. We leggen hier uit waarom.

Herhaalde miskramen

Waar vind ik informatie over (herhaalde) miskramen?
Vijftien van de 100 zwangerschappen eindigen in een miskraam. Dat aantal van 15% gaat alleen over de zwangerschappen die vastgesteld zijn. Maar veel zwangerschappen eindigen al heel vroeg, zelfs voordat de normale menstruatie op gang komt. Dan is het nog niet eens bekend dat er een zwangerschap is. Als je die meetelt, wordt wel gezegd dat zelfs de helft van alle zwangerschappen eindigt in een miskraam. 

Als je twee of meer miskramen (tot twintig weken) hebt gehad, spreekt men van ‘herhaalde miskramen’. Primaire herhaalde miskramen betekent dat een vrouw nog nooit een zwangerschap verder dan twintig weken heeft uitgedragen. Van secundaire herhaalde miskramen spreekt men wanneer de vrouw wel al eerder een zwangerschap volledig uitgedragen heeft.

Op de website vind je uitgebreide informatie over herhaalde miskramen.

Welke klinieken zijn gespecialiseerd in herhaalde miskramen?
In Nederland zijn er met name in het AMC, Radboudumc en UMC Utrecht gynaecologen die meer gespecialiseerd zijn in herhaalde miskramen en er wetenschappelijk onderzoek naar doen. Op onze site vind je het Beslisprogramma Herhaalde miskramen (afkomstig van het AMC) waarin je kunt zien welke stappen en onderzoeken er allemaal gedaan moeten/kunnen worden. 

Meer over herhaalde miskramen lees je op onze website.

In onze monitor fertiliteitszorg kun je opzoeken welke klinieken in Nederland hebben aangegeven gespecialiseerd te zijn in behandeling bij herhaalde miskramen. Kies onder snelzoekers voor specialisaties en zoek op herhaalde miskramen.

PCOS

Wat is PCOS?
Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS) is een veel voorkomende hormonale aandoening. Bij vrouwen die PCOS hebben zijn twee hormonen (testosteron en insuline) verantwoordelijk voor de symptomen. PCOS is geen ziekte maar een syndroom. Dit houdt in dat er meerdere symptomen aan verbonden zijn die niet allemaal tot uiting hoeven te komen bij elke vrouw met PCOS. Het beeld van dit syndroom verschilt dus per individu en kan ook veranderen in de loop van de tijd. 

Het is niet duidelijk waardoor PCOS precies wordt veroorzaakt. Wel is bekend dat PCOS vaker voorkomt bij dochters of zussen van vrouwen met PCOS. Er is dus waarschijnlijk een genetische achtergrond. Ook andere factoren, zoals overgewicht, vergroten de kans op PCOS.

Bijpassende symptomen kunnen zijn:

  • De menstruatie komt onregelmatig (minder dan acht keer per jaar) of is afwezig.
  • Overbeharing volgens een mannelijk beharingspatroon in gezicht, op onderarmen of in een lijn vanaf het schaamhaar omhoog naar de navel.
  • Acne -kaalheid -hyperpigmentatie van de huid.
  • Bij een inwendige echoscopie ziet men te veel eiblaasjes in één of beide eierstokken.

Op onze website vind je uitgebreide informatie over PCOS.

Waar vind ik in PCOS gespecialiseerde klinieken?

In onze monitor Fertiliteitszorg kan je ziekenhuizen opzoeken die hebben aangegeven gespecialiseerd te zijn in PCOS.

Waarom krijg ik bij overgewicht het advies om af te vallen?
Gewicht speelt een belangrijke rol bij PCOS. Vrouwen die aanleg hebben voor PCOS krijgen symptomen van PCOS als ze dikker worden. Afvallen is aan te raden omdat: 

  • Het risico op diabetes afneemt.
  • Bij een deel van de vrouwen de cyclus weer op gang komt.
  • Er meer kans is dat een behandeling aanslaat en minder kans is op miskramen.
  • Er minder complicaties zijn bij een zwangerschap.

Meer informatie hierover vind je op de website van Stichting PCOS.

Kan PCOS vanzelf overgaan?

Je kunt helaas niet genezen van PCOS. Het is wel zo dat je na de overgang minder tot geen klachten meer kan hebben. PCOS is een hormonale disbalans en is deels onder controle te houden door het gebruik van hormonen. Het kan daardoor stabiel blijven en helpen de bijwerkingen te verminderen.

Als er PCOS bij je is vastgesteld, is het aan te raden om een zogenaamd COLA-spreekuur te bezoeken (UMC Utrecht of Erasmus Rotterdam).

Vervroegde overgang (POF/POI)

In mijn familie (moeder, oma, tantes, zussen) komt vervroegde overgang voor, krijg ik het ook?

De genetica van vervroegde overgang is buitengewoon ingewikkeld en nog lang niet alles is bekend. Genen op het X chromosoom paar kunnen een rol spelen, maar ook op andere chromosomen. Je erft een X van je moeder, de ander van je vader, dus zou je ook via de mannelijke lijn kunnen erven. De kans op vervroegde overgang is echter groot als je moeder het heeft/had (44% tot 65%).

Op onze website lees je meer vervroegde overgang . In onze brochure vervroegde overgang vind je uitgebreide informatie.

Als je een kinderwens hebt en vervroegde overgang in jouw familie voorkomt, is het verstandig om (zo mogelijk) kinderen op jonge(re) leeftijd te krijgen.

Door het FSH en vooral AMH te meten in het bloed, eventueel aangevuld met een antrale follikel telling (AFC) door middel van een echo, kan een goede indruk worden verkregen van de stand van zaken.

Een nieuwe mogelijkheid is het invriezen van eicellen (vitrificatie) om die dan later te gebruiken via IVF (succes is niet verzekerd en er zijn kosten aan verbonden).

In dit Engelstalige, wetenschappelijke artikel – The genetics of premature ovarian failure: current perspectives (2015)- vind je meer informatie over de genetica van vervroegde overgang.

Waar vind ik in vervroegde overgang gespecialiseerde klinieken?

In onze monitor Fertiliteitszorg kan je ziekenhuizen opzoeken die hebben aangegeven gespecialiseerd te zijn in vervroegde overgang.

Eiceldonatie

Ik ben aangewezen op eiceldonatie. Wat zijn mijn opties?

Dat hangt af van je leeftijd en of je beschikt over een eigen eiceldonor. Afhankelijk van je leeftijd kun je in Nederland bij deze klinieken terecht voor eiceldonatie.

Als je (nog) niet over een eiceldonor beschikt, zijn er verschillende opties:

  • Je gaat op zoek naar een eigen eiceldonor, bijvoorbeeld via een oproep op onze website.
  • Je doet een beroep op een eicelbank; er is erg weinig aanbod van eiceldonoren, dus houd daarbij rekening met zeer lange wachttijden.
  • Je maakt gebruik van een anonieme eiceldonor via een buitenlandse fertiliteitskliniek.

Als je kiest voor eiceldonatie met een anonieme donor in het buitenland vindt Freya dat je je moet realiseren dat in sommige landen zeer arme mensen wonen, die door middel van eiceldonatie aan geld proberen te komen. Hun eigen gezondheid kan daarbij ondergeschikt worden gemaakt aan het geld. In Nederland worden bepaalde eisen aan de donor gesteld met als doel de veiligheid van donor, kind en wensmoeder voorop te stellen.

Anonieme eiceldonatie is sinds 2004 in Nederland bij wet verboden, de donor wordt door het behandelend ziekenhuis geregistreerd bij de Stichting Donorgegevens. In sommige landen is anonieme donatie wel toegestaan. Informeer jezelf goed over de mogelijke gevolgen voor het kind, voordat je een behandeling ondergaat. Het is daarbij ook belangrijk je te realiseren dat anonimiteit met de huidige en toekomstige DNA-technieken in de toekomst mogelijk niet gegarandeerd kan worden.

Eiceldonatie wordt niet volledig vergoed vanuit de basisverzekering. De vergoeding bestaat uitsluitend uit de kosten van de behandeling bij de wensmoeder, dus de laboratoriumfase en de terugplaatsing. Behandelingen van de eiceldonor komen niet voor vergoeding in aanmerking.

Kan ik eiceldonor worden?

Als eiceldonor moet je aan een aantal vereisten voldoen:

  • Je moet de consequenties van jouw keuze goed hebben doordacht en je hulp vrijwillig hebben aangeboden.
  • Jouw leeftijd is bij voorkeur lager dan 36 jaar maar nooit hoger dan 40 jaar. De reden voor deze leeftijdsgrens is dat de succeskans van een eiceldonatiebehandeling sterk afhangt van de leeftijd van de donor en snel afneemt als de donor 36 jaar of ouder is. Bovendien bestaat er een indicatie voor prenatale diagnostiek (vruchtwaterpunctie, vlokkentest) wanneer de donor 36 jaar of ouder is, ook wanneer de wensmoeder zelf jonger is dan 36 jaar.
  • Je hebt bij voorkeur een voltooid gezin omdat er altijd een (zeer klein) risico bestaat op complicaties (bijvoorbeeld een infectie) waardoor de eigen vruchtbaarheid zou kunnen verminderen.
  • Je moet lichamelijk en geestelijk gezond zijn in die zin dat de behandeling geen extra risico’s oplevert. Zo mogen er bijvoorbeeld geen contra-indicaties zijn voor hormoonstimulatie. Er moet een redelijke kans bestaan op een goede eicelopbrengst na stimulatie.
  • Je mag geen geslachtsziekte hebben.
  • Je mag geen verhoogd risico hebben op het krijgen van een geslachtsziekte.
  • Er mogen geen (ernstige) erfelijke ziektes in jouw familie voorkomen. Dit is van minder belang wanneer je eicellen doneert aan een familielid omdat er dan geen toegevoegd risico is.

Draagmoederschap

Wat is het verschil tussen hoogtechnologisch en laagtechnologisch draagmoederschap?
Bij de klassieke vorm van draagmoederschap, laagtechnologisch draagmoederschap, vindt de bevruchting plaats via kunstmatige inseminatie met het zaad van de wensvader. De draagmoeder is dan de genetische moeder en de wensvader de genetische vader.

Bij hoogtechologisch draagmoederschap wordt een IVF-behandeling uitgevoerd, waarbij de eicellen van de wensmoeder in het lab bevrucht worden met zaad van de wensvader. De terugplaatsing van ontstane embryo’s vindt plaats bij de draagmoeder. Dit is vaak een goede bekende. Na de geboorte wordt een 100 procent genetisch eigen kind teruggegeven aan de wensouders.

Op de website vind je uitgebreide informatie over draagmoederschap.

Kom ik in aanmerking voor hoogtechnologisch draagmoederschap?
In Nederland wordt hoogtechnologisch draagmoederschap uitgevoerd in het VUmc in Amsterdam.
Er wordt een strikt indicatiebeleid gevoerd. Hoogtechnologisch draagmoederschap wordt alleen toegepast als de wensmoeder niet zelf in staat is een zwangerschap uit te dragen, bijvoorbeeld omdat de baarmoeder ontbreekt of misvormd is. Het mislukken van vruchtbaarheidsbehandelingen is geen indicatie voor hoogtechnologisch draagmoederschap.

Meer over de voorwaarden van draagmoederschap lees je op onze website en in de brochure van het VUmc.

In 2019 en 2020 gaat Nij Geertgen in Elsendorp op kleine schaal van start met hoogtechnologisch draagmoederschap. Meer hierover lees je op de website van Nij Geertgen.

Waar kan ik terecht voor laagtechnologisch draagmoederschap?
Als je via laagtechnologisch draagmoederschap een kindje wilt krijgen moet je zelf op zoek naar een draagmoeder. Commercieel draagmoederschap is nog steeds verboden in Nederland. Dit houdt onder andere in dat het openbaar aanbieden als draagmoeder en in het openbaar zoeken naar een draagmoeder strafbaar is gesteld en dat er geen sprake mag zijn van enig winstoogmerk.
Het is niet toegestaan om de draagmoeder een vergoeding te betalen voor het zijn van draagmoeder. Onkosten kunnen wel vergoed worden.

Als het zaad van de wensvader goed is en de draagmoeder geen vruchtbaarheidsproblemen heeft is de tussenkomst van een ziekenhuis in feite niet noodzakelijk. Je kunt dan een zwangerschap tot stand proberen te brengen via zelfinseminatie.

Op de website vind je uitgebreide informatie over draagmoederschap.

Naar het buitenland

Waarom zou ik een buitenlandse kliniek kiezen?
De belangrijkste redenen waarom mensen voor een behandeling in het buitenland kiezen zijn: 

  • Kortere wachttijden voor bepaalde behandelingen (bijv. met donormateriaal).
  • Een breder behandelaanbod; er worden behandelingen aangeboden die in Nederland niet worden gedaan of niet zijn toegestaan.
  • In het buitenland wordt meer diagnostisch onderzoek verricht naar de oorzaak van een uitblijvende zwangerschap.
  • Er worden andere technieken of medicatie toegepast die in Nederland (nog) niet zijn goedgekeurd of onvoldoende zijn onderzocht.
  • Soms willen paren – vaak bij herhaalde mislukte pogingen in Nederland – hun geluk beproeven bij een kliniek over de grens.

In het buitenland kun je terecht voor uiteenlopende behandelingen.

Realiseer je wel dat het vaak gaat om behandelingen waarvan niet wetenschappelijk is vastgesteld dat ze effectief zijn en de zwangerschapskans verhogen. Dit is ook de reden die Nederlandse artsen geven om deze behandelingen niet uit te voeren.
Meestal komen deze behandelingen ook niet voor vergoeding in aanmerking. Vraag dit eerst na bij de zorgverzekeraar.

Behandelingen in het buitenland zijn duurder dan in Nederland. Omdat zorgverzekeraars behandelingen vergoeden naar Nederlands tarief, moet je rekening houden met eigen kosten. Voordat je een behandeling in het buitenland start moet je toestemming vragen aan de zorgverzekeraar.

Als je kiest voor een behandeling in een buitenlandse kliniek, zijn er een aantal zaken belangrijk om te overwegen. Op onze website staat een checklist die je daarbij kan helpen.

Ik doe een behandeling in het buitenland, waar kan ik in Nederland terecht voor ondersteuning als het gaat om bijvoorbeeld echo’s?
Als je een behandeling in het buitenland ondergaat kunnen de volgende klinieken in Nederland je ondersteunen tijdens dat proces. Er kunnen voorwaarden of beperkingen aan de ondersteuning zijn. 

De informatie in onze monitor Fertiliteitszorg wordt door de klinieken zelf aangeleverd.

Vruchtbaarheidsbehandelingen en werk

Heb ik recht op verlof als ik naar het ziekenhuis moet voor een vruchtbaarheidsbehandeling?
Op grond van de Wet arbeid en zorg (WAZO) heb je als werknemer bij vruchtbaarheidsbehandelingen recht op betaald kort verzuimverlof voor spoedeisend, onvoorzien of redelijkerwijs niet buiten werktijd te plannen arts- of ziekenhuisbezoek.
Je krijgt op grond van het kort verzuimverlof voldoende tijd voor het bezoek aan een arts of ziekenhuis voor (cyclusgebonden) onderzoeken, controles of behandelingen die samenhangen met de vruchtbaarheidsbehandelingen. Je mag niet langer verzuimen dan voor dat bezoek aan de arts of aan het ziekenhuis nodig is. 

De WAZO is een wettelijke regeling voor iedere werknemer in Nederland. Mogelijk zijn in de cao uitgebreider afspraken gemaakt over artsenbezoek, in dat geval zijn die geldend. Het recht volgens de wet geldt als een minimumrecht.

Op onze website vind je uitgebreide informatie over vruchtbaarheidsbehandelingen en werk.
Voor de werkgever hebben wij een brochure waarin een en ander goed wordt uitgelegd zodat je met jouw werkgever tot goede afspraken kunt komen.

Heb ik als partner recht op verlof als mijn vrouw naar het ziekenhuis moet voor een vruchtbaarheidsbehandeling?
Op grond van de Wet arbeid en zorg (WAZO) heb je als werknemer bij vruchtbaarheidsbehandelingen recht op betaald kort verzuimverlof voor spoedeisend, onvoorzien of redelijkerwijs niet buiten werktijd te plannen arts- of ziekenhuisbezoek. Als de aanwezigheid van de man bij de (cyclusgebonden) behandeling vereist is, dan is dit dus zeker van toepassing. 

Op onze website vind je uitgebreide informatie over vruchtbaarheidsbehandelingen en werk.

Voor de werkgever hebben wij een brochure waarin een en ander goed wordt uitgelegd.
In paragraaf 3.1 van de brochure kun je lezen dat als er sprake is van ‘noodzakelijke begeleiding’ ook een partner recht heeft op verlof. Het blijft wat vaag wat verstaan wordt onder ‘noodzakelijke begeleiding’, maar het lijkt bijvoorbeeld redelijk als de man mee gaat naar de punctie. Probeer hier met de werkgever goede afspraken over te maken.