Op het gebied van fertiliteitsbehandelingen is er veel mogelijk. Naast de ‘gewone’ IVF en ICSI worden er (met name in het buitenland) zogenaamde add-ons aangeboden. Dit zijn aanvullende opties die de kans op zwangerschap zouden vergroten. Natuurlijk wil je optimale kansen. Maar is er wetenschappelijk bewijs dat deze add-ons effectief zijn?
De ReceptIVFity test is een vaginale swabtest waarmee je van tevoren inzicht krijgt of de omstandigheden geschikt zijn voor de innesteling van een embryo. Wetenschappelijk onderzoek heeft namelijk aangetoond dat de samenstelling van bacteriën in de vagina (het zogeheten vaginale microbioom) belangrijk is voor de mate van kans op zwanger worden na een terugplaatsing.
Hoe werkt het?
De test wordt altijd voorafgaand aan je IVF- of ICSI-behandeling gedaan. Met een wattenstaafje wordt er wat slijm uit je vagina afgenomen om jouw bacteriële microbioom-profiel te kunnen bepalen van dat moment. Je kunt een hoge, midden of lage ReceptIVFity score hebben. Aan de hand van jouw profiel geeft jouw arts een advies om een embryo wel of niet terug te plaatsen.
Bij een hoge score is de kans op zwangerschap hoog (54,6%)*.
Bij een midden score is de kans op zwangerschap 33,4%*.
Bij een lage score is de kans op zwangerschap 5,2%*.
*Cijfers gebaseerd opvolgend na sample-afname bij eerste embryo-terugplaatsing bij IVF/ICSI.
Studies tonen aan dat de ReceptIVFity test een goede voorspeller lijkt te zijn
Op basis hiervan heeft de Nederlandse Zorg Autoriteit (NZA) eind 2023 een innovatietraject goedgekeurd voor verdere toepassing van de test in onderstaande Nederlandse IVF-klinieken.
Erasmus MC Rotterdam, Sint Franciscus Gasthuis Rotterdam, Maasstad Rotterdam, Albert Schweitzer Ziekenhuis Dordrecht, Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis Tilburg, Jeroen Bosch ’s-Hertogenbosch, Maxima Medisch Centrum, Amphia ziekenhuis Breda, Catherina ziekenhuis Eindhoven, Nij Barrahus en TFP Medisch Centrum Kinderwens Leiderdorp.
De 10.000 door de NZA beschikbaar gestelde vaginale testen worden kosteloos in bovenstaande klinieken geleverd. Het gebruik van alle testen en resultaten worden gemonitord door het Erasmus MC Rotterdam en Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis Tilburg. De beslissing om de test te doen ligt jou (en je partner) in samenspraak met jouw behandelend arts. Doordat het een makkelijk afneembare vaginale swab is, kan afname door zowel jouw arts als door jezelf worden afgenomen.
Betere zwangerschapskans?
Gebruik van de ReceptIVFity test voor een IVF/ICSI behandeling lijkt een goede voorspeller te zijn in de slagingskans na terugplaatsing. In onderstaande studies wordt opgeroepen tot meer onderzoek en ook de vraag rijst hoe een vrouw zelf een positieve invloed zou kunnen krijgen op haar vaginale microbioom.
Hieronder een overzicht van de studies en de bronnen.
- Nederlandse (en deels Duitse) studie
Bij 303 vrouwen werd onderzocht of de aan- of afwezigheid van bepaalde vaginale bacteriën in direct verband gebracht kon worden met het slagen van een zwangerschap na een IVF/ICSI behandeling. De uitslagprofielen van de test lijken een goede voorspeller te zijn in de beslissing om al dan niet een embryo terug te plaatsen. Publicatie 2019.
Bron: The vaginal microbiome as a predictor for outcome of in vitro fertilization with or without intracytoplasmic sperm injection: a prospective study - Nederlandse pilotstudie
Bij 222 vrouwen werd gekeken of er een verschil in testuitslagen waarneembaar was als de vaginale test door de vrouw zelf werd afgenomen of door de behandeld arts. Er werd geen significant verschil in de bacteriële species tussen de metingen van een zelftest of afgenomen door een arts gevonden. Publicatie september 2024.
Bron: The Vaginal Microbiome: Patient- versus Physician-Collected Microbial Swab - Nederlandse prospectieve studie
Onder 303 vrouwen die een IVF of ICS behandeling zouden ondergaan, werd gekeken of er een microbiële samenhang zou zijn tussen een gelijktijdig afgenomen urinemonster en vaginale swab. Er werd een hoge correlatie gezien in de microbiotica profielen tussen de gepaarde urine- en vaginale monsters. In de urine werden minder soorten bacteriën gevonden dan in de vaginale wat resulteerde in kleine maar duidelijke verschillen. Het lijkt dat vaginale testen, om de uitkomst van een vruchtbaarheidsbehandeling te kunnen voorspellen, de voorkeur hebben boven urinetesten. Meer onderzoek wordt geadviseerd om meer inzicht te krijgen in de mogelijke causale rol van bacteriën in de mechanismen van subfertiliteit. Publicatie augustus 2024
Bron: Clinical Applicability of Microbiota Sampling in a Subfertile Population: Urine versus Vagina
- Recente Duitse studie
Hier werd bij een kleine groep (76 vrouwen) onderzocht naar het spontane omkeringsvermogen en het effect van wachttijd op een ongunstig vaginaal microbioomprofiel bij subfertiele patiënten. Het vaginale microbioom is immers onderhevig aan sterke schommelingen. Uit dit onderzoek lijkt een ongunstig microbioomprofiel zich binnen enkele maanden zonder behandeling te kunnen ontwikkelen tot een gunstig profiel. Advies is meer onderzoek te doen naar mogelijke verbeteringen van het vaginale microbioom.
Bron: Effect of Waiting Period on Initial Adverse Vaginal Microbiome Composition in IVF-ICSI Patients - Nederlandse studie Pro-Vag Maastricht
Tot slot is dit jaar een nieuwe (promotie)studie van start gegaan in Maastricht UMC. Ze gaan onder 110 vrouwen onderzoeken welke invloed het gebruik van probiotica kan hebben op het vaginale microbioom. Deelname aan deze studie is alleen mogelijk voor patienten die behandeld worden in het Maastricht UMC. Later dit jaar sluit het Elisabeth Ziekenhuis Tilburg (EZT) aan in dit onderzoek en kun je als patiënt van het EZT ook deelnemen. Meer weten?
