Position paper Freya
Wijziging Embryowet
9 april 2025
Inleiding
De kans op een spontane zwangerschap bij een gezond paar ligt rond de 25% per maand. Maar liefst 1 op de 6 stellen raakt niet spontaan zwanger binnen 12-18 maanden. Soms is dan een ivf-traject nodig om de kinderwens te verwezenlijken.
De kans op een doorgaande zwangerschap bij ivf ligt rond de 20-25% per embryo-transfer; van de 26418 embryotransfers in 2021, resulteerden 5955 in een doorgaande zwangerschap.*
Dat evenaart weliswaar de spontane zwangerschapskans, maar het aantal vergoede pogingen dat een stel kan doen, is beperkt. De belangrijkste oorzaak van het mislukken van de behandeling is dat het embryo zich niet innestelt in de baarmoeder.
Wat betekent een mislukte behandeling voor mensen met een kinderwens?
Het mislukken van een ivf-behandeling is voor mensen met een kinderwens een grote teleurstelling. Het gebruik van hormonen, het ondergaan van de eicelpunctie, het terugplaatsen van het embryo en het wachten in onzekerheid zijn zowel lichamelijk als emotioneel zwaar. In een ivf-traject wisselen hoop en wanhoop zich voortdurend af. Dit kan ook een wissel trekken op de relatie met partner en omgeving.
De impact van kinderloosheid is groot. Geen kinderen krijgen betekent het verlies van je gewenste toekomst als vader of moeder en heeft invloed op je rol in de maatschappij.
De waarde van embryo’s en gameten
Voor paren met een vruchtbaarheidsprobleem zijn hun embryo’s heel waardevol; het zijn immers hun potentiële nazaten. Het kan moeilijk zijn om te beslissen wat ze met eventuele overgebleven embryo’s willen, nadat hun kinderwens vervuld is. De keuzes zijn: afstaan ter donatie aan een ander stel, afstaan voor wetenschappelijk onderzoek of vernietigen.
Dit vraagt om een zorgvuldige benadering en eerlijke en heldere uitleg voor de betrokkenen. Deze zorgvuldigheid geldt ook voor het afstaan van gameten. Duidelijk moet zijn wat er met hun geslachtscellen en/of embryo’s gebeurt, voordat ze toestemming geven.
Standpunt Freya
Freya is voorstander van verbetering van wetenschappelijk onderzoek naar onvruchtbaarheid, kunstmatige voortplantingstechnieken en erfelijke of aangeboren aandoeningen, door het gebruik van embryo’s. Voor bepaalde onderzoeken zijn de overgebleven embryo’s na ivf te oud. Juist onderzoek naar de ontwikkeling van embryo’s in de eerste dagen is zo gewenst. Ook onderzoek naar mogelijkheden voor voortplanting met in het laboratorium tot stand gebrachte zaad- of eicellen, voor bijvoorbeeld mannen of vrouwen die door kanker geraakt zijn, vinden wij verdedigbaar.
Freya is voorstander van het speciaal tot stand brengen van embryo’s en embryo-like structures voor wetenschappelijk onderzoek onder strikte voorwaarden. Voor deze embryo’s moet gelden dat ze alleen bedoeld zijn voor onderzoek, met de absolute zekerheid dat zij niet tot mens zullen uitgroeien.
Belangrijk is welk type onderzoek wordt gedaan met tot stand gebrachte embryo’s, voor welk doel, welke gevolgen het in de praktijk zal hebben en of er geschikte alternatieven bestaan.
Het wetsvoorstel wijziging Embryowet houdt naar onze mening zowel rekening met de beschermwaardigheid van menselijk leven, als met het gezondheidsbelang van de patiënten en de menswaardigheid van hun bestaan. Voor Freya is het verbeteren van ivf en onderzoek naar voortplantingsbehandelingen van groot belang.
*Bron NVOG: https://www.nvog.nl/ivf-cijfers-2021-meer-ivf-behandelingen-en-meer-ivf-babies/
