Geen verband vruchtbaarheidsbehandeling en risico ovariumkanker

Juni 2019 ESHRE congres te Wenen

OMEGA studie:
Er is geen verband tussen vruchtbaarheidsbehandelingen en een verhoogd langetermijn risico op ovariumkanker

Mandy Spaan van het Nederlands Kanker Instituut in Amsterdam presenteerde op het jaarlijks congres voor reproductieve technieken (ESHRE) in Wenen de resultaten van een grootschalig Nederlands multicenter onderzoek. Deze zogeheten OMEGA studie loopt al vele jaren.

De studie suggereert, zei Spaan, dat bevallen een beschermende factor kan zijn tegen ovariumkanker (=eierstokkanker). Het toont aan dat het risico van invasieve eierstokkanker groter was voor vrouwen die nooit bevallen zijn, in zowel ART- als niet-ART-groepen dan voor degenen die waren bevallen. Dit was ook het geval voor borderline tumoren.

Ontbreken van bevalling

De studie die een verband onderzoekt tussen ART (geavanceerde reproductieve technieken) en het risico op ovariumkanker laat zien dat nullipariteit (nooit bevallen zijn) de waarschijnlijke verklaring is voor elke link. Dat wil dus zeggen dat niet de ART het risico met zich meebrengt. Resultaten werden beschreven als ‘geruststellend’.

Uit onderzoek blijkt dat er bij de groep vrouwen die ART heeft gehad iets meer kans bestaat dat ze invasieve tumoren ontwikkelen dan die in de algemene bevolking. Maar dat risico was niet groter dan bij vrouwen met een vruchtbaarheidsprobleem die geen ART kregen.

Geruststellend voor wat betreft de gevolgen van vruchtbaarheidsbehandelingen, maar slecht nieuws voor onze Freya achterban bij wie het uiteindelijk niet lukt om kinderen te krijgen.

Licht verhoogd risico

Spaan zei over de bevindingen: ‘De toename van het risico is niet statistisch significant en zal waarschijnlijk te wijten zijn aan nullipariteit, niet aan ART.’ Ze voegde eraan toe dat pariteit (bevallen zijn) zelf ook een ‘beschermende factor’ lijkt te zijn voor vrouwen die met ART zijn behandeld die later een borderline-tumor van de eierstokken ontwikkelen. (Dit is een tumor die op het grensvlak ligt van een goedaardige en kwaadaardige tumor; over het algemeen is deze goed te behandelen.)

Hoe vaak komt eierstokkanker voor?

De resultaten van dit Nederlandse onderzoek bieden meer zekerheid bieden voor vrouwen over de veiligheid van ART.
Ongeveer 1400 vrouwen per jaar worden gediagnosticeerd met invasieve eierstokkanker in Nederland. De meeste worden in een vergevorderd stadium ontdekt, wat betekent dat de vijfjaarsoverleving slecht is in vergelijking met borderline-tumoren (95% overleving), waarvan er ongeveer 200 jaarlijks zijn.

Over de OMEGA studie

Deze studie van het Nederlands Kanker Instituut was gebaseerd op gegevens van het Nederlandse OMEGA-cohort, met medische vragenlijsten. Onderzoekers identificeerden 30.625 vrouwen uit 12 Nederlandse IVF-centra (mediane leeftijd 33 aan het begin van de behandeling), met ten minste één ART-cyclus voltooid tussen 1983 en 2001. De niet-ART-controlegroep (n = 9988) had vruchtbaarheidsproblemen ondervonden maar geen behandeling gehad tussen 1980 en 2001.

Aanpassing werd aangebracht voor verstorende factoren zoals endometriose, leeftijd bij start van de behandeling, BMI en gebruik van anticonceptie. De follow-up begon wanneer vrouwen in de twintig waren (niet-ART-leeftijd 25, ART-leeftijd 22) en eindigden in hun midden 50 (niet-ART-leeftijd 57, ART-leeftijd 56). Oorzaken van subfertiliteit in beide groepen waren onverklaarde oorzaak, mannelijke factor en eileiders.

Een totaal van 158 gevallen van invasieve eierstokkanker en 100 borderline-gevallen werden bij de vrouwen gediagnosticeerd. Incidentie in de ART-groep was marginaal hoger dan in de niet-ART-groep, zowel voor invasieve (n = 118; SIR 1,43 versus n = 40; SIR 1,15) en voor borderline (83 versus 17), en vergeleken met die in de algemene bevolking, met het grootste risico op 15-19 jaar na de behandeling. Voor borderline-tumoren was er ook een hoger risico dan in de algemene populatie voor zowel ART- als niet-ART-groepen (SIR 2.20 ART; SIR 1.84 non-ART).

Bron: artikel Focusonreproduction.eu

Lees hier meer over de risico’s van vruchtbaarheidsbehandelingen