De huidige Embryowet beperkt de mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek op embryo’s. Wetenschappers mogen nu alleen embryo’s onderzoeken die overblijven na ivf en gedoneerd worden voor de wetenschap. Onder andere het kweken van embryo’s is niet toegestaan. Onderzoekers vragen al jaren om verruiming van de wet.
Tweede Kamerleden Jan Paternotte (D66) en Harry Bevers (VVD) hebben op 18 september 2023 een wetsvoorstel wijziging Embryowet ingediend.
Erfelijke ziekten en verbetering ivf
Wetenschappers willen onder andere het menselijk DNA in de embryo’s kunnen aanpassen om de mogelijkheden en veiligheid daarvan te onderzoeken. Hiermee zouden in de toekomst mogelijk erfelijke ziekten kunnen worden voorkomen. Ook hopen ze dat bestaande ivf-technieken verbeterd kunnen worden.
Aanbevelingen uit evaluaties van de wet
Het verbod op het kweken van embryo’s is twintig jaar geleden door de wetgever als tijdelijk bedoeld. Na maximaal vijf jaar zou dit worden aangepast, zodra er voldoende duidelijkheid was over de rechtvaardiging van beperkte toelating. Ook met het oog op de medische mogelijkheden en de nationale en internationale ideeën hierover. Maar dat is nooit gebeurd. De wet is wel drie keer geëvalueerd, waarbij steeds het advies was om het verbod op kweken op te heffen om, met strikte waarborgen, ruimte te geven aan onder andere wetenschappelijk onderzoek en het verbeteren van de voortplantingsgeneeskunde
Waarom embryo’s kweken?
Embryo’s die overblijven na een ivf-behandeling zijn namelijk niet altijd geschikt voor het gewenste onderzoek, omdat deze embryo’s drie tot vijf dagen oud zijn. Daarmee zijn ze de vroegste ontwikkelingsstadia al voorbij, terwijl in deze fase unieke biologische processen plaatsvinden, die later in de ontwikkeling niet meer terugkomen.
Nederland versus buitenland
Het kweken van embryo’s is niet de enige wijziging in het wetsvoorstel (lees meer in de hieronder vermelde links). De initiatiefnemers van het wetsvoorstel wijziging Embryowet zijn van mening dat Nederland de morele verantwoordelijkheid moet nemen om op gedegen wijze nieuwe technieken te ontwikkelen en te toetsen in plaats van op basis van commerciële informatie uit het buitenland. Juist doordat Nederland geen commerciële voortplantingsgeneeskunde kent, is Nederland bij uitstek in staat om op moreel verantwoorde wijze haar controlerende rol hierin te nemen waarbij het beschermen van wensouders en patiënten voorop staat.
Standpunt Freya
Freya vindt onderzoek op (kweek-)embryo’s een goede zaak, uiteraard onder strikte voorwaarden. Belangrijk is welk type onderzoek wordt gedaan met tot stand gebrachte embryo’s, voor welk doel, welke gevolgen het in de praktijk zal hebben en of er geschikte alternatieven bestaan. Het wetsvoorstel wijziging Embryowet houdt zowel rekening met de beschermwaardigheid van menselijk leven, als het gezondheidsbelang van de patiënten en de menswaardigheid van hun bestaan. Voor Freya is het verbeteren van IVF en onderzoek naar voortplantingsbehandelingen van groot belang.
Lees ook ons standpunt hierover.
