Vanaf komende zomer ontvangen alle 29-jarigen in Frankrijk een brief van de overheid. De boodschap? Denk na over je kinderwens.
De brief is onderdeel van een breder plan van de Franse regering om het dalende geboortecijfer tegen te gaan. President Emmanuel Macron sprak eerder zelfs van een ‘demografische herbewapening’. In 2025 werden er in Frankrijk voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog meer mensen begraven dan geboren. Het geboortecijfer ligt momenteel op 1,56 kind per vrouw, terwijl 2,1 nodig is om de bevolking stabiel te houden.
Maar helpt een brief mensen echt bij het maken van zo’n persoonlijke keuze?
Wat staat er in de brief?
Volgens de Franse minister van Volksgezondheid, Stéphanie Rist, is het niet de bedoeling om druk uit te oefenen. De brief moet gerichte, wetenschappelijk onderbouwde informatie geven over vruchtbaarheid en mensen aanmoedigen om op tijd na te denken over hun kinderwens.
De keuze voor 29 jaar is niet willekeurig. Artsen wijzen erop dat de vrouwelijke vruchtbaarheid vanaf ongeveer 30 jaar geleidelijk afneemt. In Frankrijk is het invriezen van eicellen tussen 29 en 37 jaar al kosteloos. Ook wil de overheid het aantal centra waar eicellen en sperma kunnen worden ingevroren uitbreiden.
Informatie of betutteling?
De maatregel roept gemengde reacties op.
Sommigen vinden het goed dat er meer openheid komt over vruchtbaarheid. Veel mensen weten bijvoorbeeld niet hoe snel vruchtbaarheid kan veranderen en horen achteraf: had ik dat maar eerder geweten.
Tegelijkertijd vinden critici dat een brief de kern van het probleem niet raakt. Want waarom stellen mensen het krijgen van kinderen uit?
- Economische onzekerheid
- Hoge huizenprijzen
- Flexibele arbeidscontracten
- Moeilijke combinatie van werk en zorg
- Veranderende normen en levenskeuzes
In Nederland zien we vergelijkbare ontwikkelingen. Ook hier krijgen de meeste mensen hun eerste kind na hun dertigste. Het geboortecijfer ligt op 1,43 kind per vrouw, eveneens onder het vervangingsniveau.
Wat betekent dit voor mensen met een onvervulde kinderwens?
Bij Freya zien we dagelijks hoe complex het onderwerp kinderwens is.
Voor sommige mensen komt een zwangerschap niet vanzelf. In Frankrijk heeft naar schatting één op de vier stellen te maken met verminderde vruchtbaarheid. Ook in Nederland zijn dat er veel.
Een oproep om er op tijd over na te denken kan helpend zijn, maar kan ook confronterend voelen. Zeker als je al midden in fertiliteitsbehandelingen zit, of als je kinderwens niet meer vervuld kan worden.
Daarom vinden wij het belangrijk dat:
- Informatie eerlijk en volledig is
- Er ruimte is voor alle keuzes, met of zonder kinderen
- Er aandacht is voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen
- Beleid niet alleen inzet op bewustwording, maar ook op ondersteuning
Denk aan toegankelijke fertiliteitszorg, goede psychosociale begeleiding, betaalbare kinderopvang en voldoende verlofregelingen.
Hoe zit het precies met vrouwelijke vruchtbaarheid?
Bron afbeelding: Stichtingvruchtbaarheid
De grafiek laat zien dat de kans om per maand zwanger te worden afneemt met de leeftijd. Rond 25 jaar is die kans gemiddeld het hoogst. Vanaf 30 jaar daalt de vruchtbaarheid geleidelijk en na 35 jaar versnelt die afname. Tegelijkertijd neemt de kans op een miskraam toe, vooral boven de 40 jaar.
Juist deze ontwikkeling is voor de Franse overheid een belangrijke reden om 29-jarigen actief te informeren. Veel mensen weten niet goed hoe vruchtbaarheid verandert met de leeftijd. Tegelijkertijd speelt ook het dalende geboortecijfer en de vergrijzing mee. De brief is dus zowel medisch als demografisch gemotiveerd.
Belangrijk om te benadrukken: dit zijn gemiddelden. Individuele verschillen zijn groot en leeftijd is slechts één van de factoren die invloed heeft op vruchtbaarheid.
Kinderwens is geen rekensom
Demografie gaat over cijfers. Een kinderwens gaat over mensen.
Over liefde, timing, gezondheid, relaties, werk, rouw, hoop en soms ook verlies.
Een brief kan bewustwording vergroten. Maar een samenleving waarin mensen zich veilig en ondersteund voelen om een kind te krijgen, die maakt uiteindelijk het verschil.
