Nu mogelijk: je menopauze uitstellen

Het idee lijkt even simpel als sensationeel: verwijder een deel van de eierstok van een vrouw en vries deze in; Plaats het weefsel later in haar leven terug om haar biologische klok voor de gek te houden en daarmee de menopauze uit te stellen.

Al langer wordt er in de medische wandelgangen over gesproken, maar nu wordt het in het Verenigd Koninkrijk aangeboden aan vrouwen die ervoor willen betalen.

Simon Fishel, fysioloog en biochemicus en tevens een van de pioniers van ivf-behandelingen, is een van de betrokken specialisten. Vrouwen tot 40 jaar kunnen voor de behandeling kiezen. Ze moeten de behandeling wel zelf betalen!
Het doel is de biologische klok van de vrouw te misleiden en te laten denken dat ze veel jonger zijn dan ze zijn.

Waarmee kunnen ze de menopauze uitstellen?

Het proces begint met een operatie waarbij klein stukje eierstok wordt verwijderd, wanneer de vrouw in de twintig of dertig is. Dit wordt gedaan via een laparoscopie die 30 minuten duurt. Het weefsel wordt vervolgens jaren later – als de menopauze zich aandient – na ontdooiing teruggeplaatst.
De techniek, cryopreservatie van ovariumweefsel genaamd, is niet nieuw. Het wordt ook gebruikt om de vruchtbaarheid te behouden bij vrouwen die met de behandeling van kanker beginnen.

Hoe zit het ook alweer met de overgang en menopauze?

De meeste westerse vrouwen krijgen hun laatste menstruatie tussen hun veertigste en zestigste jaar; de gemiddelde leeftijd is 51 jaar. De laatste menstruatie wordt ook wel menopauze genoemd.

De levensfase waarin de eierstokken geleidelijk ophouden het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen te produceren, wordt de overgang genoemd. De start en de duur van de overgang verschilt per vrouw. De overgang is officieel pas voorbij als je een jaar lang geen menstruaties meer hebt gehad. De gemiddelde tijd tussen het onregelmatig worden van de menstruaties en de menopauze is vier jaar. De periode daarna (de rest van je leven) heet post-menopauzaal. 

Wanneer de voorraad eicellen in de eierstokken afneemt, wordt gaandeweg ook minder oestrogeen en progesteron aangemaakt. Hierdoor kunnen overgangsklachten optreden die vijf tot tien jaar of soms zelfs langer kunnen bestaan.
Oestrogeen heeft invloed op talrijke functies in het lichaam, zoals hart­ en bloedvaten, botten, borsten en urinewegen. Door de vermindering van de oestrogeenproductie verandert er tijdens de overgang veel in je lichaam.

In dit staatje zie je hoe het aantal follikels terugloopt gedurende het leven van een vrouw. Een follikel is een eiblaasje waarin de eicel zit. Bron: E.R. te Velde et al, 1998

Hoe kan deze behandeling de menopauze uitstellen?

Door het eierstokweefsel – waarvan de ontwikkeling heeft stilgestaan tijdens de invriesperiode – terug in het lichaam van een vrouw te transplanteren, kan de normale hormoonfunctie worden hersteld.

De behandeling bestaat uit een operatie waarbij een deel van de eierstok wordt verwijderd. Dit weefsel wordt vervolgens ingevroren bij -150 °C. Het eierstokweefsel wordt bewaard totdat de overgang begint. Het zal dan worden ontdooid en terug in de vrouw worden getransplanteerd, waar het hun natuurlijke hormonen op gang moet brengen en zo de menopauze moet vertragen.

Waarom de menopauze uitstellen?

Vrouwen langer leven dan ooit tevoren, en in veel gevallen duren hun menopauzale jaren langer dan hun vruchtbare.
Er zijn duidelijke voordelen van uitstel van de overgang voor vrouwen bij wie de menopauze ernstige gezondheidsproblemen veroorzaakt, zoals osteoporose en hartproblemen.
Voor anderen zou het aantrekkelijk zijn om de menopauze uit te stellen vanwege de lichamelijke en emotionele symptomen zoals opvliegers, nachtelijk zweten, geheugenproblemen, stemmingswisselingen. Deze kunnen immers heel ontwrichtend zijn als je ook nog moet werken.
Verder kan het aantrekkelijk zijn voor vrouwen die de effecten van veroudering op hun zin in seks willen vertragen. 
Tot slot zouden de vruchtbare jaren kunnen worden verlengd.

Zijn er ook nadelen?

Je weet niet van tevoren of je veel last van de overgang zult krijgen. Er zijn ook genoeg vrouwen die er zonder grote problemen doorheen gaan.

Je moet een operatie ondergaan. In principe moet zo’n operatie eigenlijk voor het 35e jaar plaatsvinden om er redelijke profijt van te hebben. Je kunt je afvragen of je voor die leeftijd al een deel van je eierstok wilt afstaan, als daar geen specifieke (medische) reden voor is.

Er is geen zekerheid te geven of het gewenste effect bereikt wordt en voor hoe lang. In de meeste gevallen zal de behandeling maximaal 6 tot 8 jaar uitstel geven. Je krijgt daarna de (klachten van) de menopauze alsnog, maar op een later tijdstip.

Veel vrouwen zijn blij dat ze eindelijk van de menstruatie af zijn, bij uitstel van de menopauze blijven de bloedingen doorgaan.

Nederlandse specialisten noemen ook risico’s als hogere kans op trombose, borstkanker en hart- en vaatziekten vanwege te hoge oestrogeenwaarden op de leeftijd dat deze normaal heel laag zijn. Er is nog te weinig bekend over de gevolgen van deze behandeling bij gezonde vrouwen, menen zij.

De procedure kost tussen £ 3.000 en £ 7.000 voor het verwijderen en bewaren van eierstokweefsel, gevolgd door ongeveer £ 4.000 voor een terugplaatsing.

Voor wie en waar?

De procedure wordt in een privé-kliniek aangeboden aan vrouwen tot 40 jaar. Negen Britse vrouwen in de leeftijd tussen 22 en 36 hebben tot nu toe de operatie ondergaan.

De procedure wordt aangeboden door een bedrijf gevestigd in Birmingham genaamd ProFaM (Protecting Fertility and Menopause), mede opgericht door vier bekende experts in reproductieve geneeskunde. ProFaM is het eerste bedrijf dat gezonde vrouwen de kans biedt om hun eierstokweefsel in te vriezen om de menopauze uit te stellen.

Goedkeuring

De universiteit van Birmingham heeft van de toezichthouder, de Human Tissue Authority (HTA), een vergunning gekregen om namens ProFaM veilig weefsel op te slaan. De HTA zei dat het “tevreden” was dat het vereiste bewijs met betrekking tot het “voorbereidingsproces” van het weefsel was verstrekt en dat aan de vergunningseisen was voldaan.

De HTA benadrukte echter dat dit geen bevestiging was van de klinische werkzaamheid van de behandeling.

Meer weten over dit onderwerp?

Geef een reactie