Op 30 april 2026 is de nieuwe richtlijn mannelijke subfertiliteit gepubliceerd door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie. Deze richtlijn beschrijft wat volgens de huidige inzichten de beste zorg is voor mannen met verminderde vruchtbaarheid.
Vanuit patiëntenperspectief heeft Freya actief bijgedragen aan de totstandkoming van deze richtlijn.
Wat is subfertiliteit?
Subfertiliteit betekent dat zwanger worden niet vanzelf lukt. Hiervan is sprake wanneer er na één jaar onbeschermde seks geen zwangerschap is ontstaan. Ongeveer 1 op de 6 stellen krijgt hiermee te maken. In circa een derde van de gevallen ligt de oorzaak (mede) bij de man.
Wat staat er in de richtlijn?
De richtlijn geeft zorgverleners handvatten voor het onderzoeken en behandelen van mannelijke subfertiliteit. Onder andere de volgende onderwerpen komen aan bod:
- het gesprek met de arts (anamnese) en lichamelijk onderzoek
- welke onderzoeken mogelijk zijn, zoals zaadonderzoek
- leefstijladviezen ter verbetering van zaadkwaliteit en gezondheid
- mogelijke medicamenteuze en chirurgische behandelingen
- voortplantingstechnieken bij verminderde zaadkwaliteit
- conclusies en aanbevelingen voor de praktijk
Het doel van deze stappen is om de kans op een zwangerschap beter in te schatten, zowel spontaan als met behandeling.
Verschillende vormen van mannelijke subfertiliteit
De richtlijn onderscheidt drie situaties:
- Idiopathische mannelijke subfertiliteit
Er is sprake van een afwijkende zaadkwaliteit, maar er wordt geen duidelijke medische oorzaak gevonden. - Onverklaarde onvruchtbaarheid
Zowel bij de man als de vrouw worden geen afwijkingen gevonden. Deze situatie valt buiten de richtlijn. - Mannelijke onvruchtbaarheid met een aanwijsbare oorzaak
Bijvoorbeeld door afwijkende zaadparameters, hormonale problemen, genetische aandoeningen of een medische voorgeschiedenis.
Waarom is deze richtlijn belangrijk?
Mannelijke vruchtbaarheid krijgt in de praktijk nog niet altijd dezelfde aandacht als vrouwelijke vruchtbaarheid. Deze richtlijn helpt om de rol van de man beter in beeld te brengen en zorgt voor meer eenduidigheid in onderzoek en behandeling.
Voor patiënten betekent dit hopelijk:
- duidelijkere diagnostiek
- gerichtere behandeling
- meer aandacht voor de man binnen het traject
Rol van Freya
Freya heeft als patiëntenvereniging bijgedragen aan deze richtlijn, zodat ook de ervaringen en behoeften van patiënten zijn meegenomen. Daarmee sluit de richtlijn beter aan bij wat mensen daadwerkelijk nodig hebben tijdens een vruchtbaarheidstraject.
Meer informatie
De volledige richtlijn is hier te vinden
