Opnieuw kijken naar vergoeding vruchtbaarheidsbehandelingen

freya logo

Er moet opnieuw gekeken worden naar de vergoeding van vruchtbaarheidsbehandelingen, met respect voor verschillende persoonlijke omstandigheden. Zo krijgen bijvoorbeeld vrouwen die geen (goede) eicellen meer hebben eiceldonatie niet vergoed. Onterecht, vindt Freya, de belangenvereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen.

Ongelijkheid

Gezien de recente discussies over vergoeding van kunstmatige inseminatie bij alleenstaande en lesbische vrouwen met kinderwens wil Freya ook aandacht vragen voor een andere groep mensen met kinderwens, die op dit moment nog wordt uitgesloten van vergoeding. 

Het gaat om de vrouwen die geen (goede) eicellen (meer) hebben, bijvoorbeeld als gevolg van een ziekte als kanker of omdat ze te maken heeft met een vervroegde overgang. Soms is er de mogelijkheid om eicellen in te laten vriezen. Invriezen van eicellen wordt echter niet in alle gevallen vergoed. Voor anderen geldt dat ze geholpen kunnen worden met eiceldonatie, maar de IVF-behandeling die hiervoor nodig is, wordt niet vergoed! 
De reden van niet vergoeden is dat de IVF-behandeling niet bij de vrouw met kinderwens plaatsvindt, maar bij de eiceldonor. Deze eiceldonor is een gezonde vrouw die een andere vrouw wil helpen en die bereid is hiervoor een intensieve behandeling te ondergaan. Omdat de eiceldonor geen medische indicatie heeft, wordt haar IVF-behandeling niet vergoed, ondanks dat onomstotelijk vaststaat dat er sprake is van een medische aandoening bij de wensmoeder. Bij orgaandonatie wordt de behandeling bij de donor immers ook vergoed zonder dat deze een indicatie heeft.

Eenzelfde soort vergoedingsproblematiek speelt ook bij hoogtechnologisch draagmoederschap, waar de behandelkosten inzake het deel van de fertiliteitsbehandeling bij de draagmoeder niet vergoed worden. 

Persoonlijke omstandigheden

Een vruchtbaarheidsprobleem is een medische aandoening en behandeling daarvoor hoort daarom in het basispakket. De definitie van een medische aandoening is dat één of meerdere organen niet of niet goed functioneren. Bij subfertiliteit in de vruchtbare leeftijdsfase zijn dat de voortplantingsorganen. Diverse voorbeelden tonen echter aan dat de definitie van een vruchtbaarheidsprobleem als medisch probleem diffuus is geworden. Inmiddels lijkt de tijd gekomen voor nieuw beleid ten aanzien van de vergoeding van vruchtbaarheidsbehandelingen, met respect voor verschillende persoonlijke omstandigheden.

Vergoeden? Ja!

Freya is van mening dat vruchtbaarheidsbehandelingen ruimhartiger vergoed moeten worden en dat zowel persoonlijke omstandigheden als medische overwegingen daarin een rol spelen. Goede en veilige fertiliteitszorg is van groot belang, niet alleen voor álle wensouders, maar ook voor de potentiële kinderen.

Zo is de groep alleenstaande en lesbische vrouwen voor een inseminatiebehandeling ook aangewezen op een kliniek in verband met goede en veilige zorg. Donorzaad van een spermabank is bewerkt en daarom alleen geschikt voor intra uteriene inseminatie (direct in de baarmoeder), hiervoor is hulp van een arts nodig. Daarnaast vindt de wetgever het belangrijk dat er een maximaal aantal kinderen per donor wordt gehanteerd en dat het potentiële kind in staat wordt gesteld om later de donor te achterhalen. Registratie bij de Stichting Donorgegevens kan alleen als de behandeling plaatsvindt in een kliniek. Vergoeding van de behandeling voorkomt dat deze vrouwen – vanwege de hoge kosten voor de behandeling in een kliniek – in het ‘grijze circuit’ verdwijnen, waar donoren zichzelf via internet aanbieden en waarop geen enkele controle mogelijk is. 

Onvervulde kinderwens

Een kind krijgen is voor veel mensen een vanzelfsprekende volgende stap in hun leven. Voor sommigen is de kinderwens een diepgeworteld oergevoel, voor anderen een bezegeling van hun liefde, weer anderen willen graag hun ervaringen of hun genen doorgeven. Als je de keuze hebt gemaakt dat je graag een kind wilt, maar er volgt geen zwangerschap, lijkt je situatie voor de buitenwereld misschien onveranderd, maar voor jou ziet de toekomst er opeens heel anders uit dan je je had voorgesteld. 

Het is moeilijk om in woorden te vatten wat definitieve ongewenste kinderloosheid met je doet, maar dit onzichtbare verlies kan leiden tot een periode van diepe rouw en soms zelfs depressie. Toch wordt een onvervulde kinderwens nog vaak te gemakkelijk afgedaan als niet zo belangrijk. Gezegd wordt ‘zonder kinderen kun je ook een goed leven hebben’. Maar als dat niet jouw toekomstvisie is, kun je niet opeens zeggen ‘ach dan maar geen kinderen’. Mensen die kinderen hebben, weten toch als geen ander hoe belangrijk en levensbepalend dat is?

José Knijnenburg

Directeur Freya

Geef een reactie