Uitbehandeld… En nu?

Zodra definitief is dat je kinderwens niet vervuld zal worden, luidt dit meestal een periode van rouw in. Misschien heb je een (lange) weg afgelegd met behandelingen en ben je uitbehandeld of misschien waren er voor jou geen passende opties. Als de hoop op een zwangerschap is vervlogen, dient een nieuwe realiteit zich aan. Hoe ga je hiermee om? Hoe richt je je leven in, nu deze grote wens onvervuld blijft?

Een onzichtbaar verlies

Het is soms moeilijk om in woorden te vatten wat definitieve ongewenste kinderloosheid met je doet. Voor de buitenwereld lijkt je situatie ongewijzigd. Maar voor jou ziet de toekomst er opeens heel anders uit dan je je had voorgesteld. Het verdriet van ongewenste kinderloosheid – hoe onzichtbaar het voor de buitenwereld ook is – valt niet te negeren. Om daarmee om te gaan, kun je soms wel wat hulp en steun gebruiken.

Hoe verder?

Een gezin stichten is voor veel mensen op een gegeven moment een vanzelfsprekende volgende stap in hun leven. Voor sommigen is de kinderwens een diep geworteld oergevoel, voor anderen een bezegeling van hun liefde, weer anderen willen graag hun ervaringen of hun genen doorgeven. Wat ook de reden van je kinderwens is, als er geen zwangerschap volgt is er op zijn minst sprake van teleurstelling. Iets wat je heel graag wilde, ligt niet binnen je bereik. Daarnaast kun je allerlei andere (heftige) gevoelens ervaren. Je gaat een proces van rouw door voordat je een nieuwe horizon kunt ontdekken.

Je relatie

De situatie heeft natuurlijk ook effect op je relatie. Jullie worden niet de ouders van jullie gewenste kindje. Hoe je hier als individu én als stel mee omgaat, is heel persoonlijk. Hoe je de ongewenste kinderloosheid ervaart, kun je niet sturen. Wél kun je ervoor kiezen om er samen een weg in te vinden. Spreek verwachtingen en behoeften naar elkaar uit en blijf in gesprek. Vertel elkaar wat je blij maakt, deel je geluksmomenten en zeg waarvan je geniet. Je kunt er een gewoonte van maken om iedere dag aan elkaar te vertellen waar je die dag blij van werd of dankbaar voor was.

Misschien denk je soms: “Waarom zouden we nog seks hebben eigenlijk? Er komt toch geen kindje van.” Realiseer je dan dat seks belangrijk is voor je relatie. Het kan onder andere troost bieden en verbondenheid uitdrukken. Vrouwen hebben een goede relatie nodig om fijne seks te hebben, mannen hebben fijne seks nodig om een goede relatie te hebben. Bespreek met elkaar hoe je je voelt en zoek samen naar manieren om de intimiteit te behouden of terug te vinden. En onthoud dat je zin kunt máken en dat goed voorspel niet pas in bed hoeft te beginnen. Besteed aandacht aan elkaar.

De vijf fases van rouw

De hevigheid van het verdriet rond kinderloosheid is niet anders dan het verdriet bij het verlies van een dierbare. Je verlies is alleen minder zichtbaar voor anderen. Veel mensen die geconfronteerd worden met ongewenste kinderloosheid, gaan door de verschillende fases van rouw:

  • ontkenning
  • boosheid
  • onderhandelen
  • depressie
  • aanvaarding

Deze gevoelens zijn niet ‘raar’ of ‘overdreven’. Bij het verwerken van verdriet is het nodig om deze fases te ‘doorleven’, zodat je op het punt komt dat je de situatie kunt aanvaarden en je de toekomst weer met plezier tegemoet ziet.

Een afsluiting kan je soms vormgeven door een ritueel. Veel mensen bedenken hun eigen ritueel waarmee ze op een symbolische manier afscheid nemen van hun kinderwens. Zo’n ritueel helpt je om de pijnlijke ervaring achter je te laten zodat je het verlies op jouw unieke manier kan verwerken en verdriet en emoties los kan laten.Er zijn ook mogelijkheden hierbij hulp in te roepen.

Zinvol leven zonder kinderen

Hoe geef je je leven (opnieuw) zin, als blijkt dat er definitief geen kinderen komen? Dit is een ervaring in je leven die niet gemakkelijk is om mee om te gaan. De antwoorden komen niet vanzelf op een presenteerblaadje. Heb de moed en gun jezelf de tijd om na te denken over de toekomst. Hoe kun je ondanks deze ervaring en het gemis van een gezin, toch een goed en bevredigend leven voor jezelf scheppen? Wat heb je daarvoor nodig? Schakel eventueel hulp in! Dat is niet vreemd of zwak. Soms is een handreiking van een professional op dit gebied voldoende om zelf op het goede spoor verder te gaan.

Tip: probeer voor jezelf antwoord te geven op de volgende vragen:

  • Waar word ik gelukkig van?
  • Waar wil ik over 5 jaar staan?
  • Wat zijn mijn grootste dromen – hoe groots en onwaarschijnlijk ze nu ook lijken?
  • Wat zijn de grootste geluksfactoren in mijn leven?

Praat erover

Praten over je onvervulde kinderwens is belangrijk. Je mag aandacht vragen voor dit verdriet. Bij je partner, je vrienden en familie, maar ook bij lotgenoten. Mensen die in eenzelfde situatie zitten als jij. Je zult zien hoe prettig het is om herkenbare gevoelens uit te wisselen. Lotgenoten tref je bijvoorbeeld op de evenementen die Freya organiseert. Maar ook online zijn er mogelijkheden om contact te leggen. Zo heeft Freya een besloten Facebookgroep, speciaal voor mensen bij wie de kinderwens definitief niet vervuld wordt. Sluit je gerust aan en schrijf in besloten kring over wat jou bezighoudt!

Schakel hulp in

Het omgaan met het verdriet van definitieve kinderloosheid kan moeilijk zijn. Het is echt geen schande om hierbij hulp in te schakelen. Op onze site vind je een overzicht van psychosociaal therapeuten met onvervulde kinderwens als aandachtsgebied. Er zijn natuurlijk nog meer meer maatschappelijk werkenden, psychologen, therapeuten en coaches die je wellicht kunnen helpen. Tip voor als je zelf iemand benadert die niet op onze lijst voorkomt: vraag of ze enige bekendheid/ervaring hebben met het onderwerp. Verder is een ‘klik’ tussen jou en de hulpverlener heel belangrijk.

De omgeving

Ook in de omgang met de omgeving zal jullie ongewenste kinderloosheid een plek moeten hebben. Misschien ervaar je dat mensen er niet uit zichzelf over beginnen en vind je het moeilijk om het onderwerp aan te snijden. Maar je mag aandacht vragen voor jouw gemis. Blijf met elkaar in gesprek, óók over dit onderwerp.

Sommige mensen kiezen er voor om als een soort afsluiting van de periode van behandelen, een berichtje of kaartje te sturen naar hun familie en vrienden, waaruit duidelijk wordt dat ze definitief zonder kinderen blijven. Zo’n kaartje kan voor de omgeving aanleiding zijn om steun te geven.

De scherpe kantjes

Ongewenste kinderloosheid is iets wat je altijd met je mee blijft dragen. Zoals met alle verdriet in het leven, slijten ook van het verdriet van ongewenste kinderloosheid de scherpste kantjes na verloop van tijd. De confrontatie met je gemis kan echter wel op verschillende momenten in je leven ineens weer de kop opsteken. Bijvoorbeeld als mensen om je heen opa en oma worden. Dit kan je – soms onverwacht – weer terugwerpen in je verdriet. Accepteer dit verdriet; het mag er zijn, het hoort bij jou.

Wil je meer lezen?