Op 4 oktober werd de campagne Betere zorg begint met een goed gesprek gelanceerd. Deze campagne is bedoeld om een zetje te geven aan alles dat door patiëntenorganisaties, wetenschappelijke verenigingen, ziekenhuizen en universitair medische centra wordt gedaan om samen beslissen mogelijk te maken. Ook Freya maakt deel uit van de campagne en heeft samen beslissen tot thema van 2017 gemaakt.
Wat is er nodig om samen te beslissen?
Het ideaalplaatje: de arts en jij maken samen de keuze voor het behandeltraject dat het best bij jou past. Belangrijk daarvoor is dat je zelf je wensen en voorkeuren kenbaar maakt. De arts geeft de benodigde informatie en helpt je om (op basis van het geheel aan wensen, voorkeuren en mogelijkheden) de juiste keuzes te maken in diagnostiek en behandeling. Je neemt gezamenlijk besluiten over de individuele zorgverlening en jij wordt actief betrokken in de uitvoering daarvan.
De ingrediënten voor samen beslissen op een rijtje:
- het uitwisselen van informatie, waaronder het gegeven dat er keuzemogelijkheden zijn (“choice talk”)
- het beschrijven en overwegen van de mogelijke opties en de voor- en nadelen daarvan (“option talk”)
- het helpen ontdekken van de eigen voorkeuren van de patiënt
- uitmondend in besluitvorming over de te volgen behandeling (“decision talk”)
- de uitvoering van de behandeling, waarbij de rol van de patiënt ook actief is (zelfmanagement)
Keuzehulpen (decision aids) kunnen bij het proces helpen. Die beschrijven wanneer in het zorgproces keuzes gemaakt moeten worden, welke opties er zijn, inclusief de mogelijkheid van het afzien van behandeling, en over uitkomsten op korte, middellange en lange termijn.
De arts en jij stellen gezamenlijk een behandelplan op en bepalen welke beslissingen je zelf kan nemen en welke handelingen je zelf uitvoert. De arts stelt het kader op waarbinnen de handelingen moeten worden uitgevoerd en geeft je hiertoe instructies. Er worden afspraken gemaakt over terugkoppeling en controle en de afspraken worden schriftelijk vastgelegd.
Maar er ontbreekt nog iets
Het is belangrijk dat de arts voldoende tijd heeft om jou als patiënt goed te informeren en met elkaar te praten over de persoonlijke keuzes die mogelijk en wenselijk zijn in jouw situatie. Tot nu toe was dat een probleem omdat voor een consult vaak maar 8 tot 10 minuten beschikbaar is. Daarna staat de volgende patiënt ingepland. Het is voor artsen/ziekenhuizen tot nu toe niet mogelijk om extra tijd te declareren voor een uitgebreid samen beslissen gesprek. Goed nieuws: dat wordt per 1 januari 2018 anders!
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft besloten dat er een registratiemogelijkheid voor deze langere consulten bij komt. Deze mogelijkheid geeft erkenning dat extra tijd mag worden besteed aan samen beslissen.
