Voor de omgeving: 10 keer goedbedoeld, maar het helpt niet (met alternatieven!)

Beeld: Martine van der Voort

Ken jij een stel met vruchtbaarheidsproblemen en wil je hen graag helpen? Dat is natuurlijk fantastisch! Toch kan het lastig zijn om het juiste te zeggen en doen. Misschien voel je je onzeker over hoe te handelen. Sommige opmerkingen kunnen – hoe goed bedoeld – averechts werken. We leggen uit waarom én geven een alternatief.

1. Zeggen dat ze er niet zoveel mee bezig moeten zijn

Wanneer je een vruchtbaarheidstraject start, ben je hier veel mee bezig, zowel praktisch als in je hoofd. Je moet regelmatig naar het ziekenhuis, dagelijks medicatie toedienen op een vast tijdstip. De hormonen kunnen door haar lijf gieren, net als de spanning. Een behandeltraject is psychisch belastend voor beide partners. Er niet (of minder) mee bezig zijn is helaas geen keuze.

Beter: Zeg dat je het knap vindt hoe ze omgaan met dit zware traject.

2. Zwangerschappen verzwijgen

Zwangerschappen van een ander kunnen een pijnlijke confrontatie zijn. Maar het verzwijgen van een zwangerschap is dat misschien nog wel meer! Het paar kan zich (nog meer) buitengesloten voelen wanneer blijkt dat iedereen al wist van de zwangerschap, behalve zij.

Beter: Vertel op een rustig moment over de zwangerschap van jezelf of een ander. Geef ruimte aan de eventuele emoties die dit teweegbrengt. Toon begrip voor hun situatie.

3. ‘Jullie zijn nog zo jong’

Als je jong bent, is de kans op een zwangerschap het grootst. En natuurlijk is dat fijn. Maar als je een kinderwens hebt, dan wil je graag snel zwanger worden. Als een gewenste zwangerschap uitblijft, brengt dit groot verdriet met zich mee, ongeacht de leeftijd. Bovendien is een jonge leeftijd helaas geen garantie op een zwangerschap.

Beter: Erken het verdriet en probeer het niet te bagatelliseren. Bied liever een schouder dan geruststellende opmerkingen.

4. Het paar niet uitnodigen voor kinderfeestjes

Ongetwijfeld goed bedoeld, maar door het paar niet uit te nodigen bij kinderactiviteiten (verjaardag, kraamfeest, communie), kunnen ze zich buitengesloten voelen.

Beter: Nodig hen uit, maar laat de keuze om wel of niet te komen aan hen. Laat weten dat je het begrijpt als ze liever niet (of op een ander moment) komen.

 5. Gemaakte keuzes bekritiseren

Als zwanger worden niet vanzelf gaat, kom je voor keuzes te staan. Wil je een behandeltraject? Zo ja: welke behandelingen zijn voor jullie, als stel, acceptabel? Waar ligt de grens? Deze keuzes zijn heel persoonlijk en het stel moet zelf beoordelen wat bij hen past.

Beter: Stel oprechte vragen – zonder waardeoordeel – als je iets niet begrijpt. Respecteer de keuzes die door het paar worden gemaakt, ook als je zelf een andere mening bent toegedaan.

6. ‘Je kunt altijd nog IVF doen!’

Wanneer een zwangerschap uitblijft, volgen onderzoeken. Afhankelijk van de diagnoses wordt al dan niet een behandelplan opgesteld. Je kunt in Nederland niet kiezen voor IVF; dit wordt uitsluitend op aanwijzing van de arts uitgevoerd. Bovendien: IVF is ook geen wondermiddel. Van de paren die starten met een IVF-traject, heeft de helft na drie pogingen een kind. Dat wil zeggen dat 50% van de paren dus geen kindje krijgt na IVF.

Beter: Heeft het paar jullie op de hoogte gebracht van de vruchtbaarheidsproblemen, vraag dan belangstellend naar het traject dat ze doorlopen.

7. Niet vragen hoe het ermee gaat omdat je bang bent een pijnlijk onderwerp aan te snijden

Als zwanger worden niet lukt, houdt dit je enorm bezig. Ook als je er niet naar vraagt, zullen ze er in hun hoofd mee bezig zijn.

Beter: Oprechte interesse zal zeker op prijs gesteld worden. Kies bij voorkeur een rustig moment, zonder anderen eromheen, om het onderwerp aan te snijden. Vraag bijvoorbeeld: ´Wil je erover praten nu, of liever niet?`. Deze vraag laat alle ruimte om het onderwerp onbesproken te laten, maar je geeft tegelijkertijd aan dat je eraan denkt.

8. Grapjes maken over de verminderde vruchtbaarheid

Humor kan relativeren, absoluut. En misschien maakt het stel er zelf ook wel grapjes over en is dit hun manier om zich staande te houden. Hou er echter rekening mee dat grapjes van een buitenstaander snel verkeerd kunnen vallen. Opmerkingen als ´Zal ik langskomen om het voor te doen´of ´Weten jullie wel hoe hét moet´ zijn in alle situaties een no go.

Beter: Vermijd grapjes, maar toon oprechte belangstelling.

9. Vragen aan wie het ligt

Een uitblijvende zwangerschap kan verschillende oorzaken hebben. Het is echter nogal confronterend om te vragen wat de oorzaak is van de fertiliteitsproblemen. Een kinderwens heb je samen. Als een zwangerschap uitblijft, heeft dit voor de man en de vrouw enorme impact, ongeacht de achterliggende oorzaak.

Beter: Wanneer het paar zelf geen toelichting geeft over de reden van de uitblijvende zwangerschap, kun je hier beter niet naar vragen. Doe je dit wel, dan kan het paar zich min of meer gedwongen voelen om antwoord te geven over iets wat ze liever voor zichzelf houden.

10. Anderen inlichten over hun vruchtbaarheidsprobleem

Wanneer een paar je heeft verteld dat zwanger worden bij hen niet lukt, wil dit niet zeggen dat iedereen hiervan op de hoogte is. Praat daarom niet met anderen over hun vruchtbaarheidsprobleem. De keuze om het wel of niet te delen met de mensen om hen heen, ligt volledig bij het paar in kwestie.

Beter: Laat je tegenover anderen nooit uit over de uitblijvende zwangerschap.

Besloten Facebook-groep voor mensen uit de omgeving

Freya beheert, samen met Stichting A Pin For Your Thoughts, een besloten Facebook-groep voor mensen uit de omgeving. Hier kun je in contact komen met andere familieleden/vrienden van een paar met vruchtbaarheidsproblemen. De groep is bedoeld om ervaringen uit te wisselen en vragen te stellen.

Wil je meer lezen?

Geef een reactie